Τετάρτη, 26 Σεπτεμβρίου 2018

Πάρε για λίγο το κινητό από το παιδί σου...

Αρθρογράφος: Μαρία Σκαμπαρδώνη


Πάρε για λίγο το κινητό από το παιδί σου. Το βλέπεις να περνάει τόσες ώρες από τη ζωή του μπροστά από μία οθόνη προσπαθώντας να αναπληρώσει το κενό που του αφήνει η απουσία σου.

Προσπάθησε να το ακούσεις. Σε φωνάζει, ακόμα και αν ο εγωισμός του είναι ισχυρός  και αδυνατεί να το παραδεχτεί. Άκουσέ το, σου δείχνει πως σε έχει ανάγκη, πως χρειάζεται την αγάπη και την ενθάρρυνσή σου. Δεν έχει ανάγκη ακριβά πράγματα, έχει ανάγκη τη δική σου φροντίδα και αμέριστη προσοχή.

Άκουσε την καρδιά του που τρεμοπαίζει σε φύλλο μέσα στη βροχή. Μπορεί να θέλει να φαίνεται άτρωτη, αλλά σε χρειάζεται. Το κινητό είναι μία ψευδαίσθηση της ευτυχίας η οποία στερεί από το παιδί τη χαρά και την αθωότητα της ηλικίας του.

Πάρε για λίγο το κινητό από το παιδί σου. Δώσε του παιχνίδι, χαμόγελο, συντροφιά, παρέα. Μην το αφήνεις να χάνεται ώρες μπροστά από μία ψεύτικη οθόνη, προσπαθώντας να τα υποκαταστήσει.


Πάρε για λίγο το κινητό από το παιδί σου. Εσένα έχει ανάγκη, όχι αυτό.

Συγγραφή Άρθρου

Μαρία Σκαμπαρδώνη

maria skampardoniΔημοσιογράφος

Η Ψυχολογία είναι ένα από τα αγαπημένα αντικείμενα μελέτης της διότι μελετά τα μύχια και τα άδυτα της ανθρώπινης ύπαρξης, μαζί με τη Φιλοσοφία. Η γραφή είναι για αυτή ένας τρόπος ζωής, ένα ξέσπασμα και μία φυγή από την κουραστική πραγματικότητα.
Επικοινωνίαm.skampardoni@gmail.com | Προφίλ 

Τρίτη, 25 Σεπτεμβρίου 2018

10 οδηγίες προς εκείνους που τολμούν να διδάξουν


Η «απομαγνητοφώνηση» των μαθητικών συνομιλιών θα έφερνε στο προσκήνιο τη «γραμματική και το συντακτικό» ενός αισθήματος δυσαρέσκειας και έλλειψης ικανοποίησης από τη συμμετοχή τους στη σχολική ζωή και τη μαθησιακή διαδικασία, σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα -κέντρο πιέσεων και αρένα ανελέητου ανταγωνισμού, στο οποίο τα περιθώρια για αυθορμητισμό, ανάληψη πρωτοβουλιών, άσκηση κριτικής, προώθηση διαλόγου -λειτουργίες που «δένονται» με ένα νήμα με τις ανάγκες και τις προδιαθέσεις της νέας γενιάς- «αραχνιάζουν» στα «πρακτικά» των διακηρύξεων της επίσημης εκπαιδευτικής πολιτικής.
Μέσα στο κύμα των μαθητικών επικρίσεων και της αμφισβήτησης της λογικής του υπαρκτού σχολείου ξεχωρίζει ένα πρόσωπο, ο εκπαιδευτικός.
Είναι ο «σημαντικός άλλος», η μόνη εμφανής φιγούρα της «ανώνυμης» σχολικής μηχανής, που στα «επεισόδια» των μαθητικών συζητήσεων παρουσιάζεται, υπαινικτικά, με μια θαυματουργική δύναμη, άλλοτε θεία και άλλοτε διαβολική, άλλοτε σαν φορέας σωτηρίας και άλλοτε σαν φορέας απώλειας.
Ο δάσκαλος που αγαπήθηκε και ο δάσκαλος που μισήθηκε, είναι προφανώς δύο διαφορετικά πρόσωπα, χαραγμένα βαθιά, στις εμπειρίες και στις αναπαραστάσεις όλων, μαθητών και αποφοίτων, μικρών και μεγάλων, γεγονός που υποδηλώνει τον κεντρικό ρόλο που πιστεύεται ότι διαδραματίζει ο εκπαιδευτικός στη σχολική «σταδιοδρομία» του μαθητή.
Βέβαια, η σχέση εκπαιδευτικού – μαθητή είναι, στα βασικά και αποφασιστικά της σημεία, μια σχέση θεσμική, όσο κι αν πολλές φορές στα μάτια των μαθητών φαντάζει ως προσωπική. Αυτό σημαίνει ότι σε γενικές γραμμές προσδιορίζεται με νόμους και διατάξεις, ανεξάρτητα από τις προσωπικές διαθέσεις καθώς κάθε εκπαιδευτικός είναι «θεσμικά» υποχρεωμένος να χρησιμοποιήσει προς τους μαθητές του ένα minimum από την εξουσία που του παρέχει η θέση του στο σχολείο (διδασκαλία ορισμένης ύλης, εξέταση, βαθμολογία, απουσίες, ποινές, κ.λπ) πρακτική που δημιουργεί «αυτεπαγγέλτως» αντιθέσεις, σε κάποιες περιπτώσεις εκρηκτικές.
Όμως, αν είναι δύσκολη με τη συγκεκριμένη δομή και λειτουργία του υπαρκτού εκπαιδευτικού συστήματος, η λύση βασικών αντιθέσεων μεταξύ εκπαιδευτικών και εκπαιδευομένων σε διαπροσωπική βάση, είναι σίγουρο ότι η ανίχνευση του «μαύρου κουτιού» της αίθουσας διδασκαλίας και των μαθητικών βιωμάτων, οριοθετούν τα χαρακτηριστικά του «δασκάλου που αγαπήσαμε».
1. Η τάξη δεν είναι ενιαία!
Δεν χρειάζεται να ‘σαι μάντης για να καταλάβεις. Αρκεί να κοιτάξεις του γονείς συγκεντρωμένους κάθε μέρα στην είσοδο του σχολείου, τους χοντρούς και τους λεπτούς, τους καλοντυμένους και τους φτωχοντυμένους, τους εξαντλημένους και τους ακμαίους  (Dupasc)
Το μαθητικό σώμα είναι ανομοιογενές καθώς προέρχεται από διαφορετικά κοινωνικά στρώματα και διαπερνάται από τις υπάρχουσες κοινωνικές αντιθέσεις. Η σχολική τάξη δεν είναι ενιαία και αυτή η πραγματικότητα είναι τεκμηριωμένη από την έρευνα και την καθημερινή εμπειρία.

Κάθε μαθητής «κουβαλάει» μαζί του ένα ολόκληρο φορτίο προσωπικών, οικογενειακών και κοινωνικών «αποσκευών».
Η γνώση που αποκτά ο καθηγητής για τους μαθητές του μοιάζει, πολλές φορές, με τη γνώση που αποκτά ο θεατής για τον ηθοποιό που παίζει κάποιο ρόλο στη θεατρική σκηνή. Η γνώση του δασκάλου για το μαθητή δεν μπορεί να «ρυμουλκείται» με το αυστηρό κριτήριο της επιτυχίας ή της αποτυχίας του στο σχολείο, αλλά πρέπει να περιλαμβάνει τα βασικά στοιχεία της ταυτότητας του παιδιού για την καλύτερη «χαρτογράφηση» της τάξης.
Κι αυτό, βέβαια, όχι από την αίσθηση μιας αφηρημένης δικαιοκρισίας αλλά από τη βεβαιότητα ότι μόνο έτσι θα είναι σε θέση να προσεγγίσει τις στάσεις και τις πρακτικές των μαθητών.
2. Δίδαξέ με!
Μια σύγχρονη μορφή διδασκαλίας κάνει το μαθητή παρατηρητή – δράστη, του διεγείρει την παρατηρητικότητα, τον αναγκάζει να πάρει αποφάσεις, του δίνει επιχειρήματα αντί να τον ταυτίζει με ιδέες, συναισθήματα ή πρόσωπα, τελικά ωθεί τα συναισθήματά του στη συνειδητοποίηση.
Στο παραδοσιακό μάθημα η τάξη είναι τάξη και η κοινωνία είναι κοινωνία. Όμως οι τοίχοι της σχολικής αίθουσας δεν μπορεί να είναι τα όρια της επικοινωνίας και χρειάζεται η σχολική ομάδα να γίνει κοινωνός των προβλημάτων της τοπικής κοινωνίας, μάρτυρας, παρατηρητής και αναλυτής των κοινωνικών ζητημάτων.
Ο εκπαιδευτικός απαιτείται να έχει τη γνώση και την ικανότητα να φέρει όλη την κοινωνία στην τάξη όχι με μια παραδοσιακή «επίσκεψη» αλλά αναλύοντας με κάθε ευκαιρία το σύνολο των αντιφάσεων και συγκρούσεών της. Στα πλαίσια αυτά, ο ολιγόλεπτος σχολιασμός πριν από κάθε μάθημα, με οξυδέρκεια και διεισδυτικότητα, των χτεσινών συμβάντων, δεν είναι καθόλου άσχημη ιδέα.
3. Ούτε αυταρχισμός, ούτε αντιαυταρχισμός!
Η συζήτηση που αφορά τις σχολικές ποινές συνήθως επικεντρώνεται στη χρησιμότητα ή όχι των κυρώσεων και ποτέ σχεδόν στο τι προκαλεί τις κυρώσεις.
Εμφανίζονται έτσι στους σχολικούς χώρους οι «οπαδοί» των ποινών και οι «αρνητές» τους οι οποίοι δρομολογούν τις θεωρητικές τους αντιθέσεις στο αν πρέπει να επιβάλλονται ποινές, πότε και ποιες, χωρίς, όπως σημειώνει ο Θανάσης Γκότοβος, να αναφέρονται στη γέννηση και τη «βιογραφία» του μαθητικού παραπτώματος το οποίο «ελκύει» την ποινή.
Η παραπάνω λογική, ενώ για τους «οπαδούς» των ποινών παραπέμπει στην αυταρχικότητα, για τους «αρνητές» τους, κοντολογίς γι εκείνους που «καταργούν» τις ποινές, κλείνοντας τα μάτια στο πλαίσιο που λιπαίνει το έδαφος των μαθητικών παραπτωμάτων, γρήγορα οδηγείται σε αδιέξοδο και πολλές φορές στην «κάθετη» αναθεώρηση της προηγούμενης στάσης τους.
Μια αντίπαλη πρόταση στη λειτουργία του σχολικού ποινολογίου δεν μπορεί να αντιπαραθέτει στον όποιο θεσμοθετημένο αυταρχισμό μια ηθικιστική λογική που μοιάζει με την «ελεημοσύνη στην επαιτεία που ησυχάζει την ψυχή χωρίς η ζητιανιά να εξαλείφεται».
Ο μαθητής δεν έχει ανάγκη ούτε από την αυστηρότητα ούτε από την ανεκτικότητα του εκπαιδευτικού. Αυτό που χρειάζεται είναι η ουσιαστική συμμετοχή του σε μια διαδικασία που θα δρομολογεί τους όρους θέσπισης και τήρησης των κανόνων της σχολικής ζωής που θα εξασφαλίζουν δικαιώματα και καθήκοντα σε όλους.
Η στάση του δασκάλου ορίζεται με το αν και κατά πόσο εξυπηρετεί μια ολόκληρη κίνηση προς τα μπρος, με άλλα λόγια αν διαπαιδαγωγεί και διαπαιδαγωγείται σωστά ολόκληρη η ομάδα.
4. Όχι στη μείωση της αξίας του μαθητή!
«Θυμάμαι ακόμη μια καθηγήτρια που δεν έχανε ευκαιρία να με ξεφτιλίζει μέσα στην τάξη. Είχε πάρει κάποτε μια έκθεσή μου και τη διάβαζε μεγαλόφωνα στην τάξη, με ειρωνευόταν συνέχεια προκαλώντας έντεχνα και τα γέλια των συμμαθητών μου» (Ε.Ν. 36 ετών σήμερα)
Η πρώτη εικόνα που ένα παιδί μπορεί να έχει για τον ίδιο του τον εαυτό είναι συχνά διαμορφωμένη από το σχολείο. Εκεί βρίσκεται για πρώτη φορά αντιμέτωπο με ομάδες παιδιών της ηλικίας του και συγκρίνει τον εαυτό του με τα άτομα που αποτελούν αυτές τις ομάδες.
Περισσότερο όμως από τη συμπεριφορά των συμμαθητών του, οι εκτιμήσεις που γίνονται από τους δασκάλους θα συντελέσουν στο να αναπτύξει το παιδί μέσα του διαθέσεις αυτοεκτίμησης ή αυτοϋποτίμησης.
Η εξουσία του δασκάλου φανερώνεται με τη βαθμολογία, τον διαχωρισμό και την απροκάλυπτη εκτίμηση. Αυτά είναι τα λεγόμενα «αντικειμενικά μέσα» που έχει ο δάσκαλος στη διάθεσή του ώστε να εκφράσει την εκτίμησή του για την εργασία του παιδιού.
Περισσότερο «ύπουλα» όμως είναι τα υποκειμενικά μέσα, που πολλές φορές ο δάσκαλος δεν συγκρατείται να μην χρησιμοποιήσει. Φανερώνονται μέσα στις κρίσεις, τους συλλογισμούς, τις υποτιμητικές μιμήσεις, την ειρωνεία. Φανερώνονται ακόμα μέσα στη λησμονιά, την εγκατάλειψη, την έλλειψη εκτίμησης, την αδιαφορία.
Η φυσική ποινή έχει θεωρητικά αποδυναμωθεί, χωρίς να έχει εντελώς εξοβελιστεί και συνυπάρχει με τη μη λεκτική επίκριση (παιχνίδι βλεμμάτων, γκριμάτσες αποδοκιμασίας) και με τις πιο πολιτισμένες, όχι λιγότερο οδυνηρές μορφές επίπληξης (ειρωνεία, οίκτος, αδιαφορία).
Μπορεί η υποτίμηση να συντελέσει στη σχολική αποτυχία και σε διαταραχές στη φοίτηση; Έχει αποδειχθεί ότι όχι δύσκολα μπορεί το υποτιμημένο παιδί να οδηγηθεί στην παθητικότητα, την αδιαφορία ή να περάσει στην αντεπίθεση…
5. Ναι στη συλλογικότητα-αλληλεγγύη!
Η σχολική ζωή έχει συρρικνωθεί, η σχολική μάθηση κυριαρχεί έναντι της κοινωνικής μάθησης και αξίες όπως δημοκρατία, συνεργασία, αλληλεγγύη έχουν «παραχωρήσει» τη θέση τους στον ανταγωνισμό, την αντιπαράθεση, τον ατομικισμό, το φθόνο, τη βαθμοθηρία, την υποτέλεια, την κυριαρχία.
Η συλλογική προσπάθεια και ευθύνη, η ομαδικότητα -και μέσα σ΄ αυτήν η ανάπτυξη της ατομικότητας- δίνουν τη θέση τους στην παράλογη διάσπαση και σπατάλη δυνάμεων, σ΄ έναν αδιέξοδο ανταγωνισμό που βρίσκεται σε πλήρη αντίφαση με τις ανάγκες και τις προδιαθέσεις της νέας γενιάς που διψά για διανθρώπινη επαφή, ομαδικότητα και συναδελφικότητα.
Πολύ σωστά επισημαίνεται από πλήθος ειδικών, εκπαιδευτικών, κοινωνιολόγων και ψυχολόγων ότι αυτό το κλίμα ευνοεί τη δημιουργία αντικοινωνικών συναισθημάτων και τάσεων, όπως η υπεροψία, ο φθόνος, η μνησικακία, η κακεντρέχεια, η υποκρισία και η παθολογική φιλοπρωτία.
Στις απαντήσεις των πρώην μαθητών η συνεργασία και η ανάπτυξη φιλικών σχέσεων αποτελεί μια από τις θετικές εμπειρίες και τα ευχάριστα βιώματά τους.
Ο δάσκαλος μπορεί να υπονομεύει την ανταγωνιστική σχολική ατμόσφαιρα, δημιουργώντας όρους συνεργασίας, επιβραβεύοντας τη συλλογικότητα και την αλληλεγγύη, επιχειρηματολογώντας υπέρ της θέσης, ότι «τα καλύτερα όνειρα στη ζωή μας είναι τα συλλογικά!»
6. Δίδαξε μαθαίνοντας! Άκουσε και μένα!
Ο δάσκαλος που βολεύεται στο «κοστούμι» – πανοπλία της αυθεντίας και την χρησιμοποιεί μάλιστα και ως εφαλτήριο για το κοινωνικό status του ακυρώνει γρήγορα την επικοινωνιακή σύμβαση, αποξηραίνει κάθε δυνατότητα δημιουργικής – ουσιαστικής σχέσης με τους μαθητές του.
Διδάσκουμε μαθαίνοντας, σημαίνει όχι μόνο ότι διαλεκτικά προσεγγίζουμε τη γνώση, αλλά και ότι παίρνουμε από την τάξη καθετί το κοινωνικά χρήσιμο, το αξιοποιήσιμο.
Ο καλός δάσκαλος δεν ξέρει μόνο να μιλάει και να μεταδίδει. ξέρει πρώτα να ακούει.Good teachers have a surprisingly big impact on their pupils’ future income
7. Δώσε «χρώμα» στην τάξη!
Διδασκαλία δεν μπορεί να αποτελέσει ο ξύλινος μονόλογος που μετατρέπει τη μαθησιακή διαδικασία σε μια από τις πιο «στημένες» και πιο ασφυκτικές επικοινωνίες στις οποίες συμμετέχει καθημερινά ο μαθητής.
Παράλληλα ο σχολικός χώρος δεν είναι απλό θέμα γεωμετρίας ή απλής και ουδέτερης διευθέτησης για τη στέγαση της μαθησιακής διαδικασίας.
Η διάταξη των πραγμάτων στην τάξη (θρανία, πίνακες, έδρα, κατά παράταξιν καθίσματα) έχει συγκεκριμένη εσωτερική συνοχή και λογική, το ίδιο και η αρχιτεκτονική των σχολικών χώρων.
Η γλώσσα της κίνησης του σώματος μπορεί να αλλάξει. Δώστε στις τάξεις ένα άλλο χρώμα πιο ανθρώπινο, πιο ζωηρό, πιο κοινωνικό.
Δώστε στους μαθητές τη δυνατότητα να διακοσμήσουν οι ίδιοι την τάξη τους, να φέρουν αφίσες, βιβλία, περιοδικά που αγαπούν και διαβάζουν σε αυτήν. Φτιάξτε μια μικρή βιβλιοθήκη, αν αυτό είναι δυνατόν, μέσα στην τάξη με αυτά που αγαπούν να διαβάζουν τα παιδιά.
Αν δεν υπάρχει πρόβλημα με το μέγεθος της αίθουσας και τον αριθμό των μαθητών αλλάξτε τη διάταξη των θρανίων. Τοποθετείστε τα σε σχήμα Π και ζητήστε από τους μαθητές να εργάζονται ομαδικά προκειμένου να λύσουν μια άσκηση, να μεταφράσουν ένα κείμενο ή να διαμορφώσουν ένα επιχείρημα. Ανοίξτε διαύλους επικοινωνίας ανάμεσα τους.
Το ομαδικό πνεύμα δεν θα πέσει στα κεφάλια των μαθητών από τον ουρανό ούτε θα έρθει μέσα από τις ανταγωνιστικές εξετάσεις και τη βαθμοθηρία, όπου ο καθένας γράφει σκυφτός μπροστά στην κόλα του.
Φυσικά, σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να έχουμε την αυταπάτη ότι οι αναγκαίες διδακτικές μας παρεμβάσεις που κινούνται προς την κατεύθυνση ενός άλλου σχολείου αρκούν για να αλλάξουν το σχολείο. Δημιουργούν ρωγμές στο σύστημα και διαμορφώνουν τους όρους να σκεφθεί η νέα γενιά κριτικά προκειμένου να αποκτήσει τα όπλα για να αλλάξει τον κόσμο.
Το σχολείο αλλάζει αλλάζοντας την κοινωνία!
8. Άσε με να κάνω λάθως!
Στη διάρκεια της μαθησιακής διαδικασίας, ο μαθητής, αρκετές φορές, είναι υποχρεωμένος να απαντήσει στις ερωτήσεις του εκπαιδευτικού που αφορούν κατά βάση το περιεχόμενο του μαθήματος. Η όχι εύστοχη απάντηση του μαθητή, γίνεται αρκετές φορές αντικείμενο επικρίσεων , γεγονός που προετοιμάζει το έδαφος για «αφοπλισμό» του μαθητή.
Αντίθετα μια λειτουργική εκμετάλλευση του λάθους, μια δυναμική κατανόησή του μέσα από την οποία δε νοείται πλέον ως αποτυχία, η αναδόμηση του σωστού μέσα από την ευκαιρία του λάθους μπορεί όχι μόνο να μην απογοητεύσει το μαθητή αλλά και να ανοίξει το σύνθετο δρόμο της μάθησης.
Η γνώση είναι και αποτέλεσμα σύγκρουσης του σωστού με το λαθεμένο και ακριβώς το λαθεμένο είναι απαραίτητο για τη διατύπωση του ορθού και του κοινωνικά αναγκαίου.
9. Ενθάρρυνέ με!
Ο καλός δάσκαλος είναι αυτός που απλώνει το χέρι στην ψυχή του παιδιού και τονώνει αυτό που διαθέτει το καθένα  (Μίλτος Κουντουράς)
Το σχολικό σύστημα δεν έχει το δικαίωμα να δημιουργεί «παραμελημένα» παιδιά.
Η ενθάρρυνση μπορεί να γίνει θετικό κίνητρο, ενώ η μείωση της αξίας πλήττει το μαθητή καίρια στην εικόνα που έχει για τον εαυτό του. Το πρώτο βήμα για μια επιτυχημένη επικοινωνιακή – μαθησιακή διαδικασία είναι η ενθάρρυνση.
10. Γνώρισέ με! Συνάντησε τις ανάγκες μου!
Τι ξέρουμε για τους μαθητές μας; επίδοση, διαγωγή, θέση στο θρανίο  (Γ.Κ., εκπαιδευτικός)
Έχει καθοριστική σημασία για την πορεία της διδασκαλίας και τις σχέσεις με τους μαθητές να τους γνωρίσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο, να συναντήσουμε τις ανάγκες τους.
Και σε καμία περίπτωση γνωριμία με τους μαθητές δεν σημαίνει να πουν το όνομα τους, όπως γίνεται συνήθως στο πρώτο μάθημα.
Γνωριμία με τους μαθητές σημαίνει να γνωρίσουμε την άποψη τους για τον κόσμο και τη ζωή τους, τις επιθυμίες τους, τις εργασίες που κάνουν οι γονείς τους, τις συνθήκες που επικρατούν στο σπίτι τους, τις συνθήκες κάτω από τις οποίες ζουν και μελετούν, τη σχέση τους με το σχολείο, το πώς περνούν τον ελεύθερο χρόνο τους, το πώς σκέφτονται.
Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να αποκωδικοποιήσουμε το λόγο και τη συμπεριφορά τους και να συναντήσουμε πραγματικά τις ανάγκες τους προσαρμόζοντας τη διδασκαλία στο πολιτιστικό τους κεφάλαιο και στα υλικά μέσα που έχουν διαθέσιμα.

***

Χρήστος Κάτσικας – efsyn
Αντικλείδι , https://antikleidi.com

Τί σημαίνει βοηθώ το παιδί στο σπίτι



Τα παιδιά έχουν μεγαλύτερη επιτυχία στο σχολείο όταν οι γονείς έχουν ενεργό ρόλο και ενδιαφέρονται για την μελέτη στο σπίτι. Βοηθώ το παιδί δεν σημαίνει ότι είμαι με τις ώρες από πάνω του, του λέω τις απαντήσεις και διορθώνω τα λάθη, αλλά δίνω βοήθεια κυρίως στην οργάνωση του διαβάσματος, με υπομονή και ενθάρρυνση.

1. Γνωρίστε τους δασκάλους και έχετε συχνή επαφή μαζί τους για να ελέγχετε την πρόοδο του παιδιού σας.

2. Φτιάξτε ένα χώρο ιδανικό για διάβασμα. Καλός φωτισμός, κατάλληλη καρέκλα και γραφείο, χαρούμενος και τακτοποιημένος χώρος.
3. Βρείτε την κατάλληλη ώρα για το καθημερινό διάβασμα. Δείξτε στο παιδί πόσο σημαντικό είναι να τελειώνει γρήγορα τις εργασίες του ώστε να έχει περισσότερο ελεύθερο χρόνο για παιχνίδι και βόλτες.

4. Βοηθήστε τα παιδιά να φτιάξουν ένα πλάνο μελέτης. Δείτε μαζί το πρόγραμμα της επόμενης μέρας, βοηθήστε τα να οργανώσουν τα βιβλία και τα τετράδια αλλά και από τι πρέπει να ξεκινήσουν να διαβάζουν. Σε μια πολύ φορτωμένη μέρα, εμψυχώστε το παιδί, δείξτε του πως να οργανωθεί αλλά φροντίστε να κάνει και τα απαραίτητα μικρά διαλείμματα (περίπου 10-15 λεπτά ανά ώρα).

5. Μειώστε τους περισπασμούς στο ελάχιστο. Αυτό σημαίνει ότι η τηλεόραση, τα τηλεφωνήματα και οι συνομιλίες δεν πρέπει να ακούγεται στο δωμάτιο του παιδιού.

6. Διδάξτε στο παιδί να σκέφτεται και να κάνει μόνο του τις ασκήσεις. Αυτό σημαίνει ότι δεν κάνετε εσείς τις ασκήσεις! Αν δυσκολεύεται πολύ ας ενημερώσει τον εκπαιδευτικό για αυτό, ότι δεν μπόρεσε να λύσει στην άσκηση. Τα βοηθήματα δεν πρέπει να είναι προσβάσιμα στα παιδιά γιατί θα μπουν στον πειρασμό να βρουν έτοιμες λύσεις. Αυτό που μπορείτε να κάνετε είναι να δώσετε κάποια μικρή βοήθεια ή ιδέα για να βοηθήσετε το παιδί.

7. Επιβραβεύστε την προσπάθεια! Μην περιμένετε να πείτε μπράβο μόνο σε ένα τέλειο αποτέλεσμα, επιβραβεύστε την καθημερινή προσπάθεια του παιδιού, ακόμα και αν γράψει κάτι λάθος.

8. Επικοινωνία με συμμαθητές. Φροντίστε να υπάρχει κάποιος συμμαθητής που το παιδί μπορεί να επικοινωνήσει αν έχει αμφιβολίες για τις ασκήσεις ή δεν έχει σημειώσει κάτι σωστά.

9. Να είστε ήρεμοι και ψύχραιμοι, ακόμα και σε δύσκολες μέρες! Αν το παιδί σας αρνείται να διαβάσει ή αγχώνεται ή το αφήνει για αργότερα, μην θυμώνετε! Δώστε του λίγο χρόνο, προσπαθήστε να μπείτε στην θέση του,ενθαρρύνετε το και αποφύγετε φωνές και εντάσεις που θα κάνουν την κατάσταση ακόμα χειρότερη.

10. Αν το παιδί παρουσιάζει επίμονες δυσκολίες στο σχολείο, ελέγξτε για ύπαρξη μαθησιακών δυσκολιών και ξεκινήστε πρόγραμμα παρέμβασης ειδικής αγωγής το συντομότερο.

paidagwgos.blogspot.gr Σοφία Τσιντσικλόγλου Ειδική Παιδαγωγός

Τα πιο συχνά λάθη των γονιών σχετικά με το σχολείο

 Τα πιο συχνά λάθη των γονιών σχετικά με το σχολείο


Πολλές φορές οι γονείς στην προσπάθειά τους να βοηθήσουν τα παιδιά τους στο σχολείο, κάνουν άθελά τους κάποια σφάλματα. Ας δούμε ποια είναι αυτά και πώς μπορείτε να τα διορθώσετε τώρα που βρισκόμαστε στην αρχή της σχολικής χρονιάς:

Έχουν πολύ χαμηλές ή υπερβολικά υψηλές προσδοκίες: Στην πρώτη περίπτωση δε θέλουν να αγχώσουν ή να πιέσουν τα παιδιά τους. Έτσι τους επιτρέπουν να τεμπελιάζουν, να μην κάνουν τις εργασίες τους και γενικά δε δείχνουν τη δέουσα προσοχή. Στη δεύτερη περίπτωση, φτάνουν στο άλλο άκρο, πιέζοντας υπερβολικά τα παιδιά και επιβάλλοντάς τους μια βαθμοθηρία. Φυσικά το σωστό βρίσκεται κάπου στη μέση.

Κάνουν οι ίδιοι τις δουλειές των παιδιών τους: Μην κουβαλάτε καθημερινά τη τσάντα του παιδιού σας, αφού μπορεί να το κάνει και μόνο του. Μην κάνετε εσείς τις ζωγραφιές ή τις εργασίες του και γενικά μην του τα προσφέρετε όλα έτοιμα. Το παιδί πρέπει να μάθει από μικρό ότι το σχολείο είναι η δουλειά του και οφείλει το ίδιο να είναι υπεύθυνο.

Δεν συνεργάζονται με τους δάσκαλους: Οι δάσκαλοι δεν είναι εχθροί, αλλά σύμμαχοι. Όταν ο γονιός συνεργάζεται με το δάσκαλο, όταν έχουν μια σταθερή επικοινωνία μέσα στη χρονιά, όταν ακούει αυτά που ο εκπαιδευτικός παρατηρεί μέσα στην τάξη, μόνο καλό μπορεί να προκύψει για το παιδί.

Επιβραβεύουν υπερβολικά το παιδί και κυρίως με υλικά αγαθά: Κάθε γονιός χαίρεται όταν ακούει καλά λόγια για το παιδί του ή όταν βλέπει τα «μπράβο» και τα «άριστα», όμως καλό θα είναι το παιδί να καταλάβει ότι πρέπει να συμπεριφέρεται όμορφα στο σχολείο και να προσπαθεί, όχι για να πάρει μετά δώρα και παιχνίδια, αλλά γιατί αυτό είναι το σωστό.

Δεν παραδέχονται τα λάθη του παιδιού τους: Πολλοί γονείς συχνά επιτίθενται στους δάσκαλους, θεωρώντας ότι αδικούν τα παιδιά τους ή αρνούνται να δουν την πραγματικότητα, π.χ. ότι το μικρό τους χτυπά ή ενοχλεί τα άλλα παιδάκια. Πάντα φταίει το άλλο παιδί και πάντα το δικό τους είναι αθώο. Δυστυχώς με αυτή την αντιμετώπιση δε βοηθούν το παιδί να συνειδητοποιήσει το σφάλμα του και να διορθώσει την συμπεριφορά του.

Πηγή: mother.gr gova.stileto.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Σάββατο, 22 Σεπτεμβρίου 2018

Η δύναμη της αγκαλιάς

Αρθρογράφος: Μαρία Σκαμπαρδώνη
αγκαλιά
«Οι άνθρωποι χρειαζόμαστε 4 αγκαλιές την ημέρα για να επιβιώσουμε, 8 αγκαλιές την ημέρα για να συντηρηθούμε και 12 αγκαλιές την ημέρα για να αναπτυχθούμε» . Η αγκαλιά είναι ίσως ο καλύτερος τρόπος να δείξεις την αγάπη σου σε κάποιον χωρίς να του πεις ούτε μία κουβέντα.
Ενισχύει την κοινωνικότητα και την εξοικείωση μεταξύ των ανθρώπων, είναι το καλύτερο αγχολυτικό και απελευθερώνει από κάθε άσχημο και δυσάρεστο συναίσθημα. Η αγκαλιά έχει χαρακτηριστεί ως ένα μέρος στο οποίο ο πόνος, η μοναξιά, ο θυμός, ο εκνευρισμός, όλα εξαφανίζονται.

Μελέτες για την αγκαλιά. Η ορμόνη της αγάπης

Ειδικοί προσπάθησαν να αναλύσουν γιατί η αγκαλιά μας λυτρώνει ψυχικά τόσο πολύ, γιατί μας δημιουργεί αίσθημα γαλήνης και ασφάλειας. Η μελέτη απέδειξε ότι καθημερινές και σφιχτές αγκαλιές απελευθερώνουν στον οργανισμό μας μία από τις σημαντικότερες ορμόνες που υπάρχουν στον εγκέφαλό μας , την οξυτοκίνη, η οποία είναι γνωστή και ως "η ορμόνη της αγάπης" και είναι υπεύθυνη για το αίσθημα προστασίας και ασφάλειας που νοιώθουμε, όπως στη μείωση της κορτιζόλης, της ορμόνης που είναι υπεύθυνη για το στρες.
Η συγκεκριμένη ορμόνη, μάλιστα, όταν βρίσκεται σε υψηλό επίπεδο συντελεί στο να δημιουργηθούν σχέσεις αγάπης ανάμεσα στη μητέρα και το παιδί, ακριβώς επειδή εξαλείφει το αίσθημα του φόβου και μειώνει τις αρνητικές σκέψεις. Όσο πιο πολύ λοιπόν αγκαλιαζόμαστε, τόσο πιο ευτυχισμένοι και ασφαλείς νοιώθουμε!

Αγκαλιά και παιδί

Η αξία που έχει η αγκαλιά για την ανάπτυξη του παιδιού, την κοινωνικοποίηση και την αυτοεκτίμησή του, πρέπει να υπογραμμιστεί και να επισημανθεί.
Όσο πιο πολύ αγκαλιάζει μία μητέρα το παιδί της, τόσο περισσότερο εκείνο νοιώθει ασφάλεια και μυείται στην ικανότητα να χτίζει σωστές και υγιείς ανθρώπινες σχέσεις. Στο δέρμα του μωρού υπάρχουν νευρικές απολήξεις, οι οποίες το έχουν κάνει εξαιρετικά ευαίσθητο στο άγγιγμα , το οποίο προστατεύει ακόμα και την ίδια την υγεία του.
Η αγκαλιά δεν είναι απλώς μία ολιγόλεπτη πράξη. Διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην καλλιέργεια της αυτοπεποίθησης του παιδιού και το διδάσκει και το ίδιο πώς να χτίζει στενές σχέσεις με τρυφερότητα και αγάπη. Το παιδί όταν δέχεται συχνά αγκαλιές, αποβάλλει από μέσα του τη θλίψη και το βοηθά να παραμένει αισιόδοξο και να αποβάλλει το φόβο και τις αρνητικές σκέψεις.
Άρα η ερώτηση που πρέπει να κάνει μία μητέρα καθημερινά στον εαυτό της είναι: αγκάλιασα αρκετά το παιδί μου σήμερα; Αν νοιώθετε ότι δεν το πράξατε, τότε φροντίστε να επανορθώσετε. Η πράξη της αγκαλιά για κάθε άνθρωπο είναι απαραίτητη, αποτελεί βασική ανάγκη που ανακουφίζει και ηρεμεί. Αν νοιώθετε πληγωμένοι και ψυχικά κουρασμένοι, μη διστάζετε να ζητάτε και εσείς οι ίδιοι την αγκαλιά από τους άλλους. Βάλτε στη ζωή σας όσο πιο πολλές αγκαλιές μπορείτε, θα σας βοηθούν στα να νοιώθετε ανακούφιση και την αγάπη των άλλων.

Αγκαλιά και υγεία

Η αγκαλιά είναι ένα όπλο το οποίο και ο άνθρωπος που το δέχεται, όσο και ο άνθρωπος που το προσφέρει, προστατεύει από την κατάθλιψη, το άγχος, την απελπισία , ενώ τα οφέλη της δεν περιορίζονται μόνο στον ψυχική μας υγεία. Έχει διαπιστωθεί ότι η αγκαλιά προστατεύει το ανοσοποιητικό μας σύστημα, ακόμα και την ίδια την καρδιά αφού σταθεροποιεί τον καρδιακό παλμό. Συμπέρασμα; Αγκαλιαστείτε, κάνει καλό! Και όπως είχε γράψει και η σπουδαία μας ποιήτρια Κική Δημουλά: Όταν σας ζητάνε αγκαλιά μολών λαβέ μωρό μου, μολών λαβέ να απαντάτε.’’

Συγγραφή Άρθρου

Μαρία Σκαμπαρδώνη

maria skampardoniΔημοσιογράφος

Η Ψυχολογία είναι ένα από τα αγαπημένα αντικείμενα μελέτης της διότι μελετά τα μύχια και τα άδυτα της ανθρώπινης ύπαρξης, μαζί με τη Φιλοσοφία. Η γραφή είναι για αυτή ένας τρόπος ζωής, ένα ξέσπασμα και μία φυγή από την κουραστική πραγματικότητα.
Επικοινωνίαm.skampardoni@gmail.com | Προφίλ 

Σάββατο, 8 Σεπτεμβρίου 2018

Σχολικές υποχρεώσεις: Το μέσο για την ανάπτυξη της αυτοπειθαρχίας των παιδιών μας


diavasma kai paidia 1
πηγη

Αυτή η περίοδος επιστροφής στα θρανία, συχνά φέρνει τους γονείς αντιμέτωπους με τα όριά τους παρουσία ενός από τα πιο κοινά προβλήματα: τις μάχες για τις σχολικές υποχρεώσεις των παιδιών τους.

Πολλοί είναι οι γονείς που δέχονται αυτές τις μάχες με τα παιδιά τους ως μια αναπόφευκτη συνέπεια της ώριμης ανατροφής. Όμως, σπάνια οδηγούν σε αποτελεσματικότερη μάθηση ή βελτίωση της σχολικής επίδοσης.
Φαύλοι κύκλοι γονικής γκρίνιας και αποφυγή ή άρνηση από μέρους των παιδιών όπως προείπα χωρίς κάποια βελτίωση στην σχολική επίδοση του παιδιού αλλά ούτε και στους στόχους των γονέων. Δηλαδή στο να κάνουν τα παιδιά τους να τους αρέσει να μαθαίνουν αλλά και να αναπτύξουν την απαιτούμενη για την ηλικία τους πειθαρχία και ανεξαρτησία στο σχολείο.
diavasma kai paidia 3
πηγη

Η λύση στο πρόβλημα που εμφανίζουν όσον αφορά την ενασχόληση και ολοκλήρωση των σχολικών τους υποχρεώσεων πάντοτε ξεκινάει από μια ακριβής διάγνωση αλλά και αναγνώριση των απαιτήσεων που έχουν οι γονείς από το παιδί τους. Δεν ωφελεί κανέναν να συμπεραίνετε ότι το παιδί που αρνείται να κάνεις τις δουλειές του είναι «τεμπέλης». Κάθε παιδί των οποίων οι γονείς ή οι δάσκαλοι αναφέρουν συνεχή άρνηση να κάνεις τις δουλειές του τόσο στο σχολείο όσο και στο σπίτι, η σχολική επίδοση είναι χαμηλότερη των προσδοκιών των γονέων του – σύμφωνα με τις νοητικές δυνατότητες που οι ίδιοι εικάζουν ότι έχει, για εκτεταμένη χρονική περίοδο, παραπονιέται ότι «μισεί το σχολείο» ή «μισεί το διάβασμα», πρέπει να αξιολογείται για παρουσία κάποιας διαταραχής ελλειμματικής προσοχής ή μαθησιακής δυσκολίας.
Αυτά τα παιδιά δεν είναι τεμπέληδες. Μπορεί να έχουν άγχος, να νοιώθουν απογοήτευση, αποθάρρυνση, να μην μπορούν να συγκεντρωθούν ή να είναι πολύ θυμωμένα – αλλά τίποτα από αυτά δεν είναι τεμπελιά. Πολύ συχνά εξηγώ στους γονείς ότι ως ειδικός, η λέξη «τεμπελιά» δεν υπάρχει στο λεξιλόγιό μου. Στην καλύτερη περίπτωση, η τεμπελιά μπορεί να θεωρηθεί περιγραφή κι όχι αιτιολόγηση. Τα παιδιά που έχουν μαθησιακές δυσκολίες, η ενασχόληση με τις σχολικές υποχρεώσεις μοιάζει με τρέξιμο ενώ έχουν στραμπουλίξει τον αστράγαλό τους. Είναι εφικτό αλλά επώδυνο και είναι αναμενόμενο να αναζητήσει τρόπους να αποφύγει ή να καθυστερήσει αυτή την επώδυνη και αποθαρρυντική δουλειά.
Οι δουλειές του σχολείου, όπως κάθε εποικοδομητική δραστηριότητα, εμπεριέχουν στιγμές δυσφορίας, αποθάρρυνσης, και άγχους. Αν οι γονείς ξεκινήσουν από μερική εκτίμηση της ματαίωσης και της αποθάρρυνσης του παιδιού τους, θα είναι πολύ πιο εύκολο για αυτούς να φτιάξουν ένα δομημένο πλάνο μέσω του οποίου θα βοηθήσουν το παιδί τους να διαχειριστεί την δυσφορία που αισθάνεται. Δηλαδή να αυξήσει την ανοχή στην ματαίωση και την αυτοπειθαρχία του.
Ξεκινήστε λοιπόν θέτοντας χρονικά ορισμένο διάστημα για τις σχολικές του υποχρεώσεις. Αυτό μπορεί να εδραιωθεί σαν συνήθεια νωρίς το απόγευμα ενδεχομένως. Τα περισσότερα παιδιά, αμέσως μετά το σχολείο προτιμούν να ασχοληθούν με ένα σπορ, μουσική, παιχνίδι κι όχι με τα μαθήματά τους.

Είναι απαραίτητο κατά τη διάρκεια της ώρας αυτής να είναι απενεργοποιημένα όλα τα ηλεκτρονικά μέσα – για όλη την οικογένεια. Η δουλειά πρέπει να γίνει σε ένα κοινόχρηστο σημείο του σπιτιού – όπως στο τραπέζι της κουζίνας ή στην τραπεζαρία. Αντίθετα με παλιότερες πεποιθήσεις, τα παιδιά του δημοτικού μπορούν να δουλέψουν πολύ πιο αποτελεσματικά σε έναν τέτοιο χώρο, με έναν ενήλικα και ίσως κι ένα ακόμα παιδί παρόν, παρά στην «ησυχία» του δωματίου τους.
Οι γονείς μπορούν να απασχολούνται με τις δικές τους δουλειές κατά την ώρα αυτή, ενώ είναι παρόντες και συνεχώς διαθέσιμοι για βοήθεια, ενθάρρυνση, και απαντήσεις σε ερωτήματα του παιδιού. Ο στόχος των γονέων πρέπει να είναι να δημιουργήσουν , όσο το δυνατόν, ένα κλίμα βιβλιοθήκης στο σπίτι, πάντα όμως για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Ιδανικά δεν θα πρέπει να κάνουν ή να δέχονται τηλεφωνήματα και όταν ολοκληρωθούν οι δουλειές, να υπάρχει χρόνος για παιχνίδι.
Ο χρόνος που θα ορίσετε μπορεί αρχικά να είναι 20λεπτά. Αν δυσκολεύεται, ξεκινήστε με 10 λεπτά. Την επόμενη εβδομάδα δοκιμάστε 15 λεπτά. Είναι σημαντικό να δείξετε ότι αναγνωρίζετε κάθε αύξηση στην προσπάθειά του, όσο μικρή κι αν είναι. Να είστε θετικοί και να το ενθαρρύνετε συστηματικά. Μάθετε να επισημαίνετε τις βελτιώσεις του κι όχι κάθε λάθος του. Η γενναιόδωρη επιβράβευση κάθε προσπάθειας κι όχι της όποιας έμφυτης ικανότητας, είναι απαραίτητη.
 Διαβάστε περισσότερα

Πηγη 

Η μετάβαση του παιδιού από το σπίτι στο νηπιαγωγείο


Αποτέλεσμα εικόνας για παιδι δεν αποχωριζεται τη μαμα του
πηγη

Η μετάβαση του παιδιού από το σπίτι στο νηπιαγωγείο

«Μαμά δεν θέλω να πάω σχολείο. Με πονάει η κοιλιά μου.»
«Περνάμε τόσο όμορφα μανούλα μαζί, η δασκάλα θα με μαλώνει»
«Τα παιδιά είναι κακά, θα μου παίρνουν τα παιχνίδια»
«Θέλω να βλέπω το πρωί τις αγαπημένες μου ταινίες στην τηλεόραση»
Αλήθεια πόσο γνώριμες σας φαίνονται αυτές οι φράσεις ή πόσο εσείς ανησυχείτε που το παιδί σας θα βρεθεί για πρώτη φορά χωρίς την παρουσία σας σε ένα περιβάλλον διαφορετικό από το οικογενειακό;

Η αρχή της κοινωνικοποίησης
Ήδη από τον 7ο μήνα της ζωής του το παιδί αναπτύσσει έναν ισχυρό συναισθηματικό δεσμό με την μητέρα του (προσκόλληση προς το μητρικό πρόσωπο). Αποτέλεσμα αυτής της προσκόλλησης είναι ότι το παιδί νιώθει το λεγόμενο άγχος του αποχωρισμού, φοβάται δηλαδή και ανησυχεί μήπως η μητέρα του το εγκαταλείψει και φύγει και μήπως αποχωριστεί το περιβάλλον του σπιτιού μόνιμα κι όχι προσωρινά. Στα περισσότερα παιδιά αντιδράσεις έντονης προσκόλλησης υπάρχουν μέχρι το τέλος του 3ουέτους. Ενώ από την ηλικία αυτή και πέρα οι αντιδράσεις φθίνουν χωρίς όμως να εξαλείφονται και γι'
αυτό ως ένα βαθμό τις θεωρούμε και φυσιολογικές κατά την μετάβαση του παιδιού από το σπίτι στο νηπιαγωγείο. Τα παιδιά στην ηλικία των 4 – 5 χρονών για πρώτη φορά – τα περισσότερα – απομακρύνονται από το σπίτι και κάνουν τα πρώτα δειλά τους βήματα στην ευρύτερη κοινωνία. Ξεκινούν τις συναισθηματικές επενδύσεις σε δεσμούς με πρόσωπα έξω από την οικογένειά τους. Η οικογενειακή ανατροφή συνεχίζεται αλλά μπαίνει σε δεύτερη μοίρα καθώς κυρίαρχο ρόλο πια παίζει η γενικότερη κοινωνικοποίηση του παιδιού.
Τρεις κοινωνίες με τους δικούς τους κανόνες κάνουν την εμφάνισή τους στα έκπληκτα μάτια του μικρού παιδιού:
- Η κοινωνία του νηπιαγωγείου
- Η κοινωνία των συνομηλίκων του
- Η κοινωνία της ευρύτερης κοινότητας
Καθεμία από αυτές τις κοινωνίες απαιτεί από το παιδί διαφορετικό ύφος συμπεριφοράς αλλά ταυτόχρονα του προσφέρουν και τη δυνατότητα δημιουργίας εξω-οικογενειακών σχέσεων. Κατά τον Piaget εκπαιδεύω κάποιον σημαίνει ότι τον προσαρμόζω στον κόσμο που τον περιβάλλει.
Ποια είναι η σημασία της εισόδου στο νηπιαγωγείο για το παιδί;
Φανταστείτε «τα τραύματα» που βιώνει ένα παιδί όπου από την ελευθερία δράσης του σπιτιού περνάει σε ένα περιβάλλον με τακτοποιημένα καρεκλάκια και τραπεζάκια όπου δεν του επιτρέπουν να φάει όποτε θέλει, όπου πρέπει να συμμαζεύει τα παιχνίδια με τα οποία παίζει, όπου πρέπει να μοιράζεται τα παιχνίδια με άλλα παιδιά και όπου πρέπει να περιμένει τη σειρά του για να παίξει στην αγαπημένη του γωνιά. Στην ουσία αυτά που βιώνει στο νηπιαγωγείο δεν έχουν καμία σχέση με την έως τώρα καθημερινότητά του. Υπερβάλλοντας θα μπορούσαμε να πούμε ότι το νηπιαγωγείο αποτελεί μια «βίαιη εμπειρία» για το παιδί. Με δεδομένο ότι η πρώτη αυτή απομάκρυνσή του από την οικογένεια συνεπάγεται αποχωρισμούς – από την μητέρα, πιθανώς από κάποιο μικρότερο αδελφάκι που παραμένει σπίτι, και γενικότερα από το γνώριμο περιβάλλον του- είναι αναμενόμενο να κλαίει να μην θέλει να πάει στο νηπιαγωγείο να ανακαλύπτει τρόπους για να παραμείνει στο οικείο του περιβάλλον και να συμπεριφέρεται «διαφορετικά» όταν βρίσκεται στο ξένο περιβάλλον. Αν κοντά σε όλα τα άλλα το παιδί τυχαίνει να βιώνει και τον ερχομό ενός νέου μέλους στην οικογένεια τότε μπορεί να αισθανθεί και «παρείσακτο». Είναι πολύ πιθανό να σκεφτεί: «Ήρθε το καινούριο αδελφάκι και εμένα δεν με θέλουν πια γι αυτό και με στέλνουν στο σχολείο». Έχετε ποτέ αναρωτηθεί τι σημαίνει για το παιδί πηγαίνω στο νηπιαγωγείο; Σημαίνει ότι μπαίνω σε μια περίπλοκη ζωή. Συναντώ καθημερινά έναν παιδαγωγό, συνομήλικα παιδιά που φωνάζουν γύρω μου, ακολουθώ κανόνες, προγράμματα, πρέπει να μάθω να ελέγχω την συμπεριφορά μου και τέλος αρχίζω να συγκρίνω τον εαυτό μου με άλλα παιδιά (αυτοβαθμολογούμαι).
Αποτέλεσμα εικόνας για παιδι δεν αποχωριζεται τη μαμα του
πηγη

Τι σημαίνει η είσοδος στο νηπιαγωγείο για την οικογένεια;
Η οικογένεια είναι ένα σύστημα που αποτελείται από γονείς και παιδιά με πολλαπλές αλληλεπιδράσεις. Το κάθε μέλος της οικογένειας ακολουθεί την προσωπική του γραμμική πορεία εξέλιξης η οποία όμως επηρεάζεται από τις επιδράσεις που δέχεται από κάθε άλλο μέλος και όλα μαζί από το σύνολο των επιδράσεων. Σε γενικές γραμμές οι γονείς των νηπίων βρίσκονται στην ηλικία των 30 – 40 και τα κύρια ενδιαφέροντα τους είναι η καριέρα και η οικογενειακή τους ζωή.
Προετοιμασία του παιδιού για την είσοδο στο νηπιαγωγείο.
Η ζωή του μικρού παιδιού υπόκειται σε μια επιταγή να βρίσκεται εκεί που δεν έχει ξαναβρεθεί να κάνει αυτά που δεν έχει ξανακάνει και το σημαντικότερο να είναι κάτι που δεν ήταν ποτέ ως τώρα. Από την πρώτη κιόλας μέρα που μπαίνει στο νηπιαγωγείο καλείται να αντιμετωπίσει ένα εβδομαδιαίο πρόγραμμα που είναι κάτι απαιτητικό γι αυτό. Μπαίνει σε ένα δωμάτιο που υπάρχει ένας παιδαγωγός ο οποίος έχει να ασχοληθεί με 15 – 20 παιδιά και όχι μόνο με αυτό. Υπάρχουν χρονοδιαγράμματα, κανόνες, απαγορεύσεις και όρια για την συμπεριφορά του.
Να θυμάστε: Ο τρόπος που μπαίνει το παιδί στο σχολείο, είναι αυτός που έμαθε στην οικογένειά του.
Όσο καλύτερα είναι προετοιμασμένο τόσο λιγότερες δυσκολίες θα αντιμετωπίσει.
Πώς όμως οι γονείς έχουν προετοιμάσει το παιδί τους για τις απαιτήσεις και τους κανόνες που διέπουν το νηπιαγωγείο;
Συνήθως οι γονείς διευκολύνουν υπερβολικά τα παιδιά τους στις επιδόσεις τους. Τα παιδιά από την μεριά τους επιθυμούν να διατηρήσουν το καθεστώς αυτό και να μην χάσουν τα προνόμια που τους έχουν χαριστεί απλόχερα. Όταν ένα «χαϊδεμένο» παιδί μπει στο νηπιαγωγείο και διαπιστώσει πως εκεί δεν το προσέχουν ιδιαίτερα φυσικά δεν θα νιώσει καλά. Ωστόσο δεν θα παραιτηθεί και από την προσπάθεια να το προσέξουν. Πώς; Με το να γίνει το επίκεντρο της προσοχής. Αυτό μπορεί να γίνει με δύο τρόπους:
- Ή θα επιβληθεί στον εαυτό του και θα γίνει ιδιαίτερα φρόνιμο συγκεντρώνοντας έτσι τα κολακευτικά σχόλια των άλλων και την προσοχή τους αποκαθιστώντας με αυτό τον τρόπο την προηγούμενη ευχάριστη κατάσταση που βίωναν και μέσα την οικογένεια
- Ή το παιδί θα γίνει τεμπέλικο και άτακτο, θα συμπεριφέρεται με πείσμα και με ξεσπάσματα θυμού και δακρύων έτσι ώστε να συγκεντρώσει την προσοχή των άλλων και να τους κάνει να ασχολούνται μαζί του.
Εννοείται πως τα παιδιά που προτιμούν το δεύτερο τρόπο θα προτιμούν να είναι στο σπίτι και θα σκέφτονται μέσα τους: «κοντά στην μαμά ήταν καλύτερα». Άρα αν το παιδί προετοιμαστεί κατάλληλα από το οικογενειακό του περιβάλλον για την είσοδό του στο νηπιαγωγείο η προσαρμογή θα είναι εύκολη ενώ στην αντίθετη περίπτωση το παιδί θα αντιμετωπίσει προβλήματα στην κοινωνικοποίησή του και πολύ πιθανόν και κάποια διαταραχή (σχολική φοβία, διαταραχές συμπεριφοράς κλπ) η οποία σε πολλές περιπτώσεις παρακωλύει και την εξέλιξη του στον γνωστικό τομέα.
Σχετική εικόνα
πηγη
Πώς μπορούμε να διευκολύνουμε την προσαρμογή του παιδιού;
- Παρουσιάστε μια ωραία και αληθινή εικόνα. Το νηπιαγωγείο είναι όντως ένας υπέροχος χώρος για το παιδί όπου θα βρει νέους φίλους και θα μπορεί να παίζει αλλά αναπόφευκτα θα αντιμετωπίσει και δυσάρεστες καταστάσεις όπως κάποιο παιδί που θα του χαλάσει τον πύργο του, τη δασκάλα που θα του επιβάλλει τις συνέπειες μιας ανάρμοστης συμπεριφοράς κ.ά. γι αυτό δώστε του μια όσο το δυνατόν πιο ρεαλιστική εικόνα έτσι ώστε να μην πέσει από τα σύννεφα την πρώτη μέρα το παιδί αλλά και εσείς να μην φανείτε αναξιόπιστοι στα μάτια του.
- Τα ρούχα που φορά το παιδί στο νηπιαγωγείο είναι για να λερώνονται γι αυτό και θα πρέπει να είναι ρούχα καθημερινά και άνετα για να μπορεί να πηγαίνει στην τουαλέτα μόνο του.
- Μάθετε στο παιδί να αυτοεξυπηρετείται στην τουαλέτα πολύ πριν ξεκινήσει η φοίτησή του στο νηπιαγωγείο.
Το φαγητό να είναι απλό και ευκολοφάγωτο. Καλό είναι να αποφεύγονται οι ακατάλληλες τροφές όπως σοκολάτες κρουασάν πατατάκια κλπ για να εξιλεωθείτε από τις ενοχές σας.
- Ξεκινήστε έγκαιρα την προετοιμασία. Μιλήστε στο παιδί καιρό πριν για το νηπιαγωγείο επισκεφθείτε το, περάστε απέξω και προετοιμάστε την ιδέα στο μυαλό του. Φροντίστε να εξοικειωθεί με τον σχολικό εξοπλισμό και μάθετε στο παιδί να
ανοίγει και να κλείνει το κουτάκι για το κολατσιό. Μια καλή ιδέα είναι παίζετε το παιχνίδι του σχολείου στο σπίτι.
- Πολλές φορές είναι πιο δύσκολο για έναν γονιό να μην δακρύσει όταν αποχαιρετά το παιδί του στην πόρτα του νηπιαγωγείου παρά το ίδιο αλλά δεν ξέρετε πόσο σημαντικό είναι να κρατήσετε την ψυχραιμία σας. Αφού το παιδί μπει στο χώρο του νηπιαγωγείου πείτε «Γεια», φιλήστε το, πείτε: «Θα έρθω να σε πάρω τάδε ώρα» και φύγετε χωρίς να
κοιτάξετε πίσω.
- Μην υποκύψετε σε μια ακόμα αγκαλιά. Ακόμα κι αν το παιδί σας έκλαιγε γοερά πριν από λίγο το πιο πιθανό είναι να σταμάτησε αμέσως μόλις φύγατε από την αίθουσα κι αυτό που θα κάνετε με την επιστροφή σας θα είναι ένας ακόμα γύρος από αγωνία και στρες αφού το αναγκάζετε να προσαρμοστεί στην απουσία σας για δεύτερη φορά μέσα σε λίγη ώρα. Αν παρόλα αυτά ανησυχείτε για το αν σταμάτησε να κλαίει το παιδί σας περιμένετε λίγη ώρα και τηλεφωνήστε στο νηπιαγωγείο για να σας πουν πώς τα πάει. Είναι λογικό να πιστεύετε ότι κανείς άλλος εκτός από σας δεν μπορεί να φροντίσει το παιδί σας όμως το εκπαιδευτικό προσωπικό των νηπιαγωγείων είναι
εκπαιδευμένο για να κάνει αυτή τη δουλειά και τις περισσότερες φορές έχει μεγάλη εμπειρία. Δείχνοντας εμπιστοσύνη στις παιδαγωγούς δίνετε το καλό παράδειγμα και
στο παιδί. Είναι σημαντικό να σας δει το παιδί να μιλάτε να χαμογελάτε και να συμβουλεύεστε τις παιδαγωγούς ώστε να αισθανθεί και το παιδί
ότι τις εμπιστεύεστε.
- Το χειρότερο που μπορείτε να κάνετε είναι να το σκάσετε στα κρυφά. Όταν αργά ή γρήγορα διαπιστώσει ότι έχετε φύγει θα νιώσει την ίδια θλίψη που θα ένιωθε αν σας έχει δει αλλά επιπλέον θα αισθανθεί προδομένο και εσείς θα φαντάζετε στα μάτια του ως αναξιόπιστος/η.
- Μια καλή ιδέα είναι να ενισχύσετε το αίσθημα ασφάλειας του παιδιού υιοθετώντας μια ρουτίνα αποχωρισμού που θα ξεκινά από το σπίτι.
- Ξυπνήστε το παιδί αρκετή ώρα πριν την ώρα που πρέπει να φύγετε για το σχολείο και ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ πάρτε μαζί του πρωινό. Όχι μόνο για να έχει την απαραίτητη ενέργεια που χρειάζεται σε όλους για το ξεκίνημα της μέρας αλλά και για την αίσθηση του να μοιράζεστε μια καθημερινή εμπειρία.
- Τα παιδιά αντιλαμβάνονται πολύ περισσότερο από όσο εσείς νομίζετε το άγχος σας και την νευρικότητά σας. Καλό θα είναι λοιπόν αν είστε εργαζόμενη μητέρα εκείνη την πρώτη μέρα να έχετε εξασφαλίσει από τη δουλειά σας να σας επιτρέψουν να καθυστερήσετε για να
μην είστε υπερβολικά αγχωμένη.
- Μείνετε
σταθεροί στις αποφάσεις σας. Σε κανέναν δεν αρέσει να βλέπει το παιδί του να κλαίει και να παρακαλάει να μην πάει στο νηπιαγωγείο όμως είναι σημαντικό να παραμείνετε σταθεροί στην απόφασή σας. Αν κάθεται τρεις μέρες στο σπίτι και πηγαίνει μια φορά την εβδομάδα στο νηπιαγωγείο οι πιθανότητες να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα ελαχιστοποιούνται.
- Καθώς η πρώτη μέρα θα έχει τελειώσει προετοιμαστείτε για το ενδεχόμενο μιας άσχημης συμπεριφοράς από την πλευρά του καθώς ο εύκολος στόχος για να βγάλει την ένταση της μέρας είναι
η μαμά του. Τα στεγνά κρεβάτια μπορεί ξαφνικά
να μετατραπούν σε βρεγμένα αλλά δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας καθώς αυτό διαρκεί συνήθως λίγες μέρες.
- Μιλάτε μαζί του καθημερινά γι αυτή την μεγάλη αλλαγή που συμβαίνει στη ζωή του. Αγκαλιάστε το πείτε του πόσο το αγαπάτε και πόσο περήφανη αισθάνεστε που μεγάλωσε και πάει για πρώτη φορά σχολείο. Μιλάτε του με τα καλύτερα λόγια για το σχολείο και τις εκπαιδευτικούς. Εξηγήστε του πως πρέπει να έχει εμπιστοσύνη στη δασκάλα και πόσο πολύ την θαυμάζετε που καταφέρνει και κάνει τόσα παιδάκια χαρούμενα
με παιχνίδι γέλιο και τόσες πολλές όμορφες δραστηριότητες. Από τη πρώτη κιόλας μέρα συζητήστε με το παιδί σας για το πώς πέρασε στο νηπιαγωγείο αν έπαιξε αν γέλασε αν έκανε νέους φίλους και μάθετε ότι θέλετε για να είστε κι εσείς ήρεμοι. Θα χτίσετε μια σχέση εμπιστοσύνης και αγάπης κι αυτό θα κρατήσει για πάντα.

Καλό ξεκίνημα σε όλους λοιπόν, καλή σχολική χρονιά και να θυμάστε πως την αγωνία και το άγχος της πρώτης μέρας το βιώνουμε εξίσου με τα παιδιά σας και εσάς κι εμείς οι παιδαγωγοί.
Ένα χαμόγελο και από τη δική σας πλευρά σε μας τους παιδαγωγούς είναι το ίδιο ενθαρρυντικό με το χαμόγελο που χαρίζετε στα παιδιά σας.

Βιβλιογραφία:
Άντλερ Άλφρεντ ( 1990) Η Ατομική ψυχολογία στο σχολείο. Αθήνα Εκδόσεις Επίκουρος
Παπαδιώτη – Αθανασίου ( 1987) Σχολική ετοιμότητα Η Επίδοση των 5 ½ και 6 ½ χρόνων μαθητών Αθήνα Πανεπιστήμιο Αθηνών
Πιαζέ ( 1968) Η Ψυχολογία της Νοημοσύνης Αθήνα Καστανιώτης
Phillips ( 1978) School Stress and Anxiety Theory Research
and Intervention NewYork Homn Sciences
Χουάιτ Σέλντον και Χουάιτ Νότκιν Μπάρμπαρα ( 1981) Η παιδική Ηλικία
Τα μονοπάτια της ανακάλυψης Αθήνα Εκδόσεις Ψυχογιός

 Πηγη