Σελίδες

Τετάρτη 30 Ιουλίου 2014

Οργισμένα… νιάτα!

SXOLIKH HLIKIA 6_PSYXOLOGIA_ORGISMENA NIATAΌλο και πιο θυμωμένα μοιάζουν να είναι τα παιδιά της εποχής μας… Αλήθεια, από πού πηγάζει όλος αυτός ο θυμός και τι μπορούμε να κάνουμε για να επαναφέρουμε το χαμόγελο στα κατσουφιασμένα τους μουτράκια;

Της Μάρθας Αγγελοπούλου με τη συνεργασία της ψυχολόγου Ειρήνης Μπίρμπου, eirini_mpirmpou@yahoo.gr).


Υπάρχει άραγε κάποιος τρόπος ούτως ώστε να βοηθήσουμε το παιδί μας να μάθει να διαχειρίζεται σωστά τον θυμό του; Πόσο εύκολο είναι για το μικρό μας να "ηρεμήσει" προσπερνώντας το στάδιο του έντονου "ξεσπάσματος" -το οποίο πολλές φορές δεν "κρατάει" για λίγο, αλλά για πολύ περισσότερο απ όσο φανταζόμαστε; "Φυσικά και υπάρχει", μας καθησυχάζουν οι ειδικοί. Το παιδί μπορεί να τα καταφέρει αρκεί να το "εφοδιάσουμε" με κάποια απαραίτητα "όπλα", ικανά να δυναμώσουν τόσο τον χαρακτήρα, όσο και τη ψυχολογία του:

  1. Αυτογνωσία
Ποιος είμαι; Μέχρι που μπορώ να φτάσω; Τι ακριβώς νιώθω και πώς θα πρέπει να αντιδράσω; Βοηθώντας το μικρό μας να "γνωρίσει" τον εαυτό του, το βοηθάμε ταυτόχρονα να μάθει να αναγνωρίζει τα συναισθήματά του, να οργανώνει τις σκέψεις του και να επιλέγει τον τρόπο μέσω του οποίου μπορεί να τα αντιμετωπίσει.

  1. Λέξεις
Είμαι λυπημένος, στεναχωρημένος, θυμωμένος, εξοργισμένος… Ντρέπομαι… Νιώθω αδικημένος, ταπεινωμένος, παρεξηγημένος… Είναι απίστευτο πόσες λέξεις υπάρχουν για να περιγράψει κανείς τον θυμό του. Όσο πιο εύκολα καταφέρει να περιγράψει το μικρό μας το πώς νιώθει, τόσο πιο εύκολα θα μπορέσει να "βγάλει" από μέσα του τα αρνητικά συναισθήματα που νιώθει - και ακόμα πιο εύκολα θα μπορέσουμε κι εμείς να το βοηθήσουμε όχι μόνο να τα αντιμετωπίσει, αλλά και να τα ξεπεράσει.

  1. Έκφραση
Όταν θυμώνουμε, πώς "θα πρέπει" να "εκφραζόμαστε"; Σε καμία περίπτωση δεν είναι λύση το να σηκώνουμε το χέρι μας ή το να σπάμε αντικείμενα. Υπάρχουν άλλοι τρόποι να εκφράσουμε τον θυμό μας όταν οι λέξεις… δεν είναι αρκετές. Π.χ. μπορούμε να ζωγραφίσουμε τα συναισθήματά μας. Να κάνουμε κομματάκια μια παλιά εφημερίδα (την οποία στη συνέχεια θα πρέπει να ανακυκλώσουμε κι όχι να την αφήσουμε σκορπισμένη σε όλο το σπίτι…). Να αγκαλιάσουμε το αρκουδάκι μας τόσο πολύ σφιχτά που να ξεχάσουμε τα πάντα. Να πάμε στο δωμάτιό μας να σκεφτούμε. Να ακούσουμε μουσική στο τέρμα. Να παίξουμε μαξιλαροπόλεμο ή να το ρίξουμε στο μπάσκετ, το ποδόσφαιρο ή τις… πιρουέτες. Το καλύτερο όλων όμως, είναι σίγουρα να μιλήσουμε με κάποιον δικό μας και να του πούμε όλα όσα νιώθουμε.

  1. Αυτοέλεγχος
Είναι πολύ σημαντικό να βοηθήσουμε το παιδί μας να μάθει να ελέγχει τα νεύρα του. Να σκέφτεται πριν δράσει και να βουτάει τη γλωσσίτσα του στο μυαλό του πριν μιλήσει. Αυτό, είναι κάτι το οποίο θα μπορούσε κάλλιστα να αντιγράψει από εμάς; Αν κι εφόσον εμείς είμαστε σε θέση να ελέγχουμε τα συναισθήματά μας την ώρα που νευριάζουμε, τότε, θα είναι πολύ πιο εύκολο να το "περάσουμε" και στο μικρό μας.

  1. Αυτοκριτική
Μπορεί τα πράγματα να πήραν άσχημη τροπή με το φιλαράκι του, μήπως όμως έφταιγε και το αγγελούδι μας κάπου; Αν το ρωτήσουμε, θα καθίσει να ακούσει ή θα γίνει έξαλλο επειδή "τάχα" το κατηγορούμε; Το μικρό μας θα πρέπει να καταλάβει ότι δεν γίνεται να φταίνε πάντα οι άλλοι. Μπορεί κι εμείς να έχουμε κάνει κάποιο λάθος. Θα πρέπει, λοιπόν, να είμαστε σε θέση να αναγνωρίζουμε τα λάθη μας, γιατί μόνο έτσι θα μπορέσουμε να τα διορθώσουμε και να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι.

  1. Διάθεση για συνεργασία
Θα πρέπει να βοηθήσουμε το μικρό μας να καταλάβει ότι δεν είναι εύκολο να βρίσκουμε πάντα τη λύση μόνοι μας. Υπάρχουν φορές που έχουμε ανάγκη κάποιος να μας πει τη γνώμη του. Να μας βοηθήσει "να βγούμε από την άσχημη διάθεσή μας" και να δούμε τα πράγματα με μια άλλη (πιο ήρεμη) ματιά. Αυτό, είναι καλό να μπορούμε να το κάνουμε και με εκείνον που προκάλεσε το θυμό μας. Είναι σημαντικό να είμαστε σε θέση να ακούσουμε τα πράγματα κι από τη δική του μεριά και να αναζητήσουμε παρέα μια (κοινώς αποδεκτή) λύση.

  1. Κατανόηση κι αγάπη (από τη μεριά μας)
Αυτό είναι ίσως το καλύτερο μυστικό για να βοηθήσουμε το μικρό μας να μάθει να εκφράζει και να αντιμετωπίζει τον θυμό του. Αν καταφέρουμε, μάλιστα, να αφήσουμε για λίγο στην άκρη τον αρνητικό τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τα πράγματα και την απαισιοδοξία που έχει στοιχειώσει (τα τελευταία χρόνια) τη ζωή και τη διάθεσή μας, τότε, πιθανόν τα μικρά μας να αρχίσουν να υιοθετούν κι εκείνα με τη σειρά τους μια πιο αισιόδοξη στάση, βάζοντας έτσι το χαμόγελο στη θέση του θυμού.

Καλοκαιρινοί… έρωτες!

Μπορεί το παιδί μας να είναι πρωτάρης στον έρωτα κι εμείς όμως είμαστε πρωτάρες στο να αντιμετωπίσουμε ένα ερωτευμένο παιδί!
Καλοκαιρινοί… έρωτες!
Η διαφορά των πρώτων ερωτικών σκιρτημάτων από αυτά που ακολουθούν όσο μεγαλώνουμε, είναι η παντελής έλλειψη του ερωτικού στοιχείου. Αυτό, είναι που το κάνει τόσο ξεχωριστό και ταυτόχρονα διασκεδαστικό για εμάς τους μεγάλους. Κι ενώ θα πρέπει όντως να το αντιμετωπίζουμε ως «ξεχωριστό», καλούμαστε από τους ειδικούς να αφήσουμε το «διασκεδαστικό» στην άκρη και να μην αστειευτούμε όταν το μικρό μας αποφασίσει να μας ανακοινώσει τα συναισθήματά του! Και τότε, τι πρέπει να κάνουμε;
  • Του μιλάμε για το νόημα της αγάπης. Μπορεί να μην είναι κάθε μέρα εύκολη, αλλά μέσα από τις δυσκολίες η αγάπη δυναμώνει. Αν δεν δυναμώσει, πάει να πει πως δεν είναι «αληθινή» αγάπη.
  • Παίρνουμε τα συναισθήματά του σοβαρά. Ναι, μπορεί να μην αποτελεί κοσμοϊστορικό γεγονός ότι το παιδί μας ερωτεύτηκε, για εκείνο όμως είναι κάτι πολύ σημαντικό. Δε μένει, λοιπόν, παρά να του δώσουμε τη δέουσα σημασία. 
  • Συμμεριζόμαστε μια ενδεχόμενη απογοήτευση. Τα πράγματα δεν πήγαν όπως τα περίμενε το μικρό μας; Σίγουρα δεν ήρθε και το τέλος του κόσμου, παρόλα αυτά όμως του δείχνουμε ότι συμμεριζόμαστε την απογοήτευσή του και το παρηγορούμε. 
  • Αρπάζουμε την ευκαιρία για να του μιλήσουμε σχετικά με το πώς μπορεί να δείχνει το ενδιαφέρουν του σε άτομα που είναι ξεχωριστά για εκείνο. Μια γλυκιά κουβέντα, ένα λουλουδάκι, μια ευγενική κίνηση όπως το να μοιραστείς με τον αγαπημένο σου φίλο το δεκατιανό σου, είναι πράγματα τα οποία δείχνουν πως νοιάζεσαι για εκείνον. 
  • Σε καμία περίπτωση δεν αποπαίρνουμε το παιδί μας. Αντιθέτως, μάλιστα, συζητάμε όσο το δυνατό περισσότερο μαζί του. Στόχος μας, άλλωστε, είναι να το κάνουμε να μας εμπιστευτεί, όχι να το απομακρύνουμε. 
  • Το βοηθάμε να εξωτερικεύσει τα συναισθήματα του. Συζητάμε μαζί του για το πώς νιώθει και δεν ξεχνάμε να το ρωτήσουμε τι είναι αυτό που κάνει το συγκεκριμένο αγόρι/κορίτσι τόσο ξεχωριστό για εκείνο. 

Της Μάρθας Αγγελοπούλου, με τη συνεργασία της ψυχολόγου Ειρήνης Μπίρμπου (eirini_mpirmpou@yahoo.gr)

Διαφέρουν τα αριστερόχειρα από τα δεξιόχειρα παιδιά;

Διαφέρουν τα αριστερόχειρα από τα δεξιόχειρα παιδιά;

Θα πρέπει να γίνει από την αρχή σαφές ότι τα παιδιά που γράφουν με το αριστερό χέρι δεν πάσχουν από καμία αρρώστια  ή αναπηρία ούτε διαφέρουν σε τίποτα από τα άλλα παιδιά.

Σύμωνα με εργοθεραπεφτή, αυτό το θέμα είναι επενδυμένο με πολλές προκαταλήψεις, που έχουν οδηγήσει γονείς και παιδαγωγούς, κυρίως στο παρελθόν, σε λανθασμένους χειρισμούς σε βάρος των παιδιών που χρησιμοποιούσαν στο γραπτό τους λόγο το αριστερό χέρι. Πολλοί ενήλικοι θυμούνται ακόμα την πίεση που είχαν υποστεί να γράφουν με το «καλό χεράκι», αφού ο κόσμος ήταν φτιαγμένος για τους δεξιόχειρες. Πόσοι όμως γνωρίζουν ότι γνωστές προσωπικότητες που προσέφεραν στον πολιτισμό μας, όπως ο Λεονάρντο Ντα Βίτσι, Ο Πικάσο , ο Μιχαήλ  Άγγελος κ.α. ήταν αριστερόχειρες ή αμφιδέξιοι.
Γιατί είναι κάποιος αριστερόχειρας
Ο εγκέφαλος περιλαμβάνει δύο ημισφαίρια, το δεξιό, που είναι υπεύθυνο για τις κινήσεις του αριστερού τμήματος του ανθρωπίνου σώματος, και το αριστερό, που κατευθύνει τις κινήσεις του δεξιού τμήματος. Τα δύο ημισφαίρια επικοινωνούν μεταξύ τους με το μεσολόβιο, δίνοντας την δυνατότητα στον εγκέφαλό να λειτουργεί ως σύνολο. Στους αριστερόχειρες κυριαρχεί το δεξιό τμήμα του εγκεφάλου  που ορίζει το αριστερό χέρι. Η συγκεκριμένη διαδικασία δεν έχει μέχρι σήμερα ερμηνευτεί επιστημονικά. Το μόνο διαπιστωμένο είναι ότι γεννιέται κάποιος αριστερόχειράς. Ωστόσο εάν ένα παιδί είναι πράγματι δεξιόχειρας αυτό μπορούμε να το επιβεβαιώσουμε μετά τα τρία του χρόνια.
Η αριστεροχειρία δεν αφορά μόνο το χέρι αλλά συχνά αναφέρεται και στο αριστερό πόδι, μάτι ή αυτί. Αρκεί να προσέξουμε με ποιο πόδι ξεκινά το παιδί να ανέβει την σκάλα, με ποιο αυτί προσπαθεί να ακούσει, με ποιο χέρι ζωγραφίζει ή πλένει τα δόντια του, πώς χειρίζεται κάτι που απαιτεί δύναμη για να καταλάβουμε αν είναι αριστερόχειρας ή όχι.
Δυστυχώς υπάρχουν ακόμη και σήμερα γονείς που προσπαθούν να επιβάλλουν στα αριστερόχειρα παιδιά να γράφουν με το δεξί. Αυτή η διαδικασία αποτελεί μαρτύριο για το παιδί το οποίο υποχρεώνεται να ανατρέψει τις λειτουργίες των δύο μέρων του εγκεφάλου του. Η εναλλαγή συχνά προκαλεί μια σειρά διαταραχών σε διαφόρους τομείς, όπως στην προσοχή, στην ομιλία, στον γραπτό λόγο  
Τα παιδιά με αριστεροχειρία έχουν κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά όπως π.χ. προτίμηση των κατασκευαστικών παιχνιδιών, της μουσικής, θυμούνται καλύτερα την μουσική τραγουδιών παρά τους στίχους, αποφεύγουν ανταγωνιστικά παιχνίδια, βλέπουν έντονα όνειρα, χειρονομούν πολύ όταν μιλούν κ.α. Ένας καταπιεσμένος αριστερόχειρας έχει ίσως περισσότερο ανεπτυγμένη την ιδέα του αγώνα και διαθέτει μαχητικότητα, αλλά δεν παύει να αντιμετωπίζει και προβλήματα.
Οι γονείς οφείλουν…
• Να δέχονται την αριστεροχειρία του παιδιού και να μην το πιέζουν να χρησιμοποιεί το δεξί χέρι.
• Να το βοηθήσουν να καταλάβει ότι δεν είναι ούτε άρρωστο ούτε ανάπηρο και δεν έχει λόγους να ντρέπεται για τίποτα.
• Να το ενισχύουν, για να μάθει να τα βγάζει πέρα με καθημερινά μικροπροβλήματα, αφού είναι αναγκασμένο να ζει  σε ένα κόσμο, όπου τα πάντα είναι φτιαγμένα για δεξιόχειρες.
• Να του δίνουν πρωτοβουλίες και να συζητούν μαζί του για τα συναισθήματα του.
• Να επινοούν εργασίες που απαιτούν προσεκτικές μετρήσεις για να ενισχύσουν την αναλυτική σκέψη.
• Να το ενθαρρύνουν να ζωγραφίζει με λεπτομέρειες διάφορα αντικείμενα , για να αναπτύσσει την φαντασία του.
• Τέλος, να έχουν υπόψη τους ότι έχει αρχίσει να λαμβάνεται μέριμνα για την διευκόλυνση των αριστερόχειρων σε πρακτικά θέματα όπως π.χ. κομπιούτερ, ψαλίδα κ.α.

«Κλάμα-Τελικά μας κάνει να αισθανόμαστε καλύτερα;»

29 Ιουλίου 2014
anapnoes.gr : FFFS «Κλάμα Τελικά μας κάνει να αισθανόμαστε καλύτερα;»
Οι ψυχολόγοι έχουν κάνει μια εκπληκτικά μικρή πρόοδο σχετικά με την στην εξήγηση γιατί κλαίμε. Μια δημοφιλής ιδέα είναι ότι το κλάμα είναι καθαρτικό – ότι τα δάκρυα της λύπης διώχνουν μακριά τις θλίψεις της ζωής, όπως τα συντρίμμια μεταφέρονται από την παλίρροια. Αυτό έχει υποστηριχθεί από έρευνες που ρώτησαν ανθρώπους πώς νιώθουν μετά από από έντονο κλάμα. 
Από την άλλη μεριά, κάποιες άλλες έρευνες έδειξαν ότι υπάρχει μικρή θετική σχέση οφέλους, τουλάχιστον ως προς την συνολική ημερήσια διάθεση. Για την ακρίβεια, θεωρήθηκε ότι όταν κλαίμε πολύ, μπορεί να μας επηρεάσει αρνητικά μέχρι και δυο ημέρες.
Άλλα ευρήματα ερευνών τόνισαν ότι τα πιο έντονα επεισόδια κλάματος σχετίζονται με πιο θετικά αποτελέσματα στη διάθεση, όπως επίσης και κάποια επεισόδια κλάματος που προκάλεσαν ένα αίσθημα ανεπάρκειας συντέλεσαν στην θετική αλλαγή της κατάστασης. Επίσης, το κλάμα με συντροφιά (ξέρω ακούγεται χαζό) συνδέεται με την θετική αλλαγή διάθεσης από ό, τι όταν κάποιος κλαίει μόνος του ή κλαίει παρέα με πολλούς ανθρώπους. Τα δάκρυα από συγκρούσεις αντιθέτως δεν έχουν σχέση με την θετική αλλαγή διάθεσης.
Βέβαια αυτό που θα αναρωτηθεί κανείς είναι, αν τα δάκρυα μπορούν να φέρουν τις προσδοκούμενες αλλαγές. Σε κάποιες περιπτώσεις (ίσως οι γυναίκες να το ξέρουν καλύτερα) το κλάμα σώζει καταστάσεις, αλλά σίγουρα δεν μπορεί να συντελέσει σε ολοκληρωτική αλλαγή. Κάποιοι θα υποστηρίξουν ότι το κλάμα είναι λυτρωτικό και ότι μετά αισθάνονται καλύτερα. Κάποιοι άλλοι δηλώνουν ότι αποφεύγουν να κλαίνε, γιατί μπορεί αν συνεχίσουν να αισθάνονται άσχημα αφού “στερέψουν” τα δάκρυα. Οι απόψεις διίστανται, γιατί απλά όλοι είμαστε διαφορετικές προσωπικότητες.
Παρόλα αυτά, αν σας έρχεται να κλάψετε με όλα αυτά που συμβαίνουν τριγύρω σας (βλέπε οικονομικές δυσκολίες) κάντε το, μπορεί αυτομάτως να το γυρίσετε σε γέλιο…Παράδοξο μεν, αλλά τίποτα δεν φαίνεται λογικό τον τελευταίο καιρό…
Συμβουλή: ότι και αν είναι αυτό που σας κάνει να νιώθετε καλύτερα, απελευθερώστε το…Αφήστε τα συναισθήματα να σας κατακλύσουν. Καλά ή κακά συναισθήματα έχουν την χρησιμότητα τους…Γιατί απλά σας κάνουν να ζείτε, να αισθάνεστε, να νιώθετε…Μην κρύβεται τα συναισθήματα σας…
Της Σοφίας Εφραιμίδου
MSc Mental Health Counselor Specialized in Health Psychology & Learning Disabilities

Πως να συμφιλιωθουμε με τον εαυτο μας

29 Ιουλίου 2014
anapnoes.gr : c19c4a4768a4a6f21397ce45bbcb7e05 670x471 Πως να συμφιλιωθουμε με τον εαυτο μας
Όλοι μας τα γνωρίζουμε κατά βάθος και όλοι μας τα λέμε στους φίλους μας όταν εκείνοι έχουν ανάγκη να τα ακούσουν. Γιατί όμως δεν τα λέμε στον ίδιο μας τον εαυτό, δε θα το καταλάβω ποτέ. Γιατί αφήνουμε τα δήθεν status και «πρέπει» της κοινωνίας να μας κατακλύζουν και να μας «τρώνε» τη ζωή, δεν ξέρω ακόμη.
Όλοι γνωρίζουμε πόσο σημαντικό είναι να αγαπάμε τον εαυτό μας, όπως είναι, και να έχουμε αυτοεκτίμηση κι αυτοσεβασμό. ΟΚ, λοιπόν… έχουμε ατέλειες… ε, και; Και ποιος δεν έχει. Δεν υπάρχει τέλειος άνθρωπος κι αν κάποιος από εμάς πιστεύει κάτι τέτοιο, τότε μάλλον δε βλέπει και πολύ καθαρά. Οι ατέλειες, μας ξεχωρίζουν, μας διαφοροποιούν από τους υπόλοιπους και μας χαρακτηρίζουν. Για αυτό και πρέπει να τις αποδεχτούμε και να αγαπήσουμε τον εαυτό μας ΜΕ αυτές.
Ας αναλογιστούμε λίγο…
Αν θέλετε παίρνουμε και μολύβι με χαρτί… μπορεί να βοηθήσει… για να γράψουμε όλα εκείνα που θεωρούμε θετικά πάνω μας. Ναι, ναι! ΘΕΤΙΚΑ! Έχουμε και από αυτά και ας ακούγεται περίεργο επειδή μας έχουν πιπιλίσει τα αυτιά με τα τέλεια και τα ιδανικά που μας πασάρουν, και που συνήθως ουδεμία σχέση έχουν με την πραγματικότητα.
Ας εστιάσουμε λοιπόν σε αυτά και μόνο αυτά. Πόσο πιο σημαντικά και ουσιώδη είναι από κάθε ατέλεια; Πόσο πιο σπουδαίο είναι ότι κάνουμε τους άλλους να γελούν από το ότι δεν έχουμε το σώμα των τέλειων αναλογιών (όποιες και αν είναι επιτέλους αυτές…);
Άλλωστε κανένας δεν είναι πραγματικά δίπλα μας για το τέλειο σώμα, τα υπέροχα μαλλιά και τα ακριβά ρούχα. Όχι τουλάχιστον αυτοί που αξίζει πραγματικά να είναι δίπλα μας. Ας αγαπήσουμε, λοιπόν, τον εαυτό μας έτσι όπως ακριβώς είναι και ας αποδεχτούμε επιτέλους και εκείνες τις ατέλειες που ο καθένας μας έχει, εξωτερικές ή εσωτερικές. Κι αν παράλληλα θέλουμε να τις δουλεύουμε για να τις ελαχιστοποιήσουμε αυτό δεν είναι κακό, αρκεί να μην γίνουμε δούλοι της τέλειας εικόνας.
Και τι λοιπόν αν σήμερα θέλουμε να φάμε μία γαβάθα πατατάκια ή ένα καυτό σουφλέ; Να τα φάμε και να τα ευχαριστηθούμε και να μην το μετανιώσουμε κιόλας. Αρκεί πάντα όλα να γίνονται με μέτρο και γνώμονα την καλή φροντίδα του οργανισμού και της υγείας μας. Είπαμε να φάμε το κατιτίς μας, αλλά μην τινάξουμε και τη χοληστερίνη στον αέρα.
Αγαπώντας τον εαυτό μας, οφείλουμε να φροντίζουμε και το σώμα μας, την επιδερμίδα και τα μαλλιά μας. Η σωστή περιποίηση μπορεί να μας κάνει να λάμπουμε, αλλά και η σωστή και τακτική παρακολούθηση της υγείας μας, θα μας βοηθήσει ώστε η λάμψη αυτή να διατηρηθεί για πολύ παραπάνω. Και πιστέψτε με η λάμψη αυτή καλύπτει την όποια ατέλεια μπορεί να έχουμε.
Και ας μην ξεχνάμε βέβαια τον αυτοσεβασμό, αφού χωρίς αυτόν, τίποτα από τα παραπάνω δεν πρόκειται να συμβεί. Για αυτό και φροντίζουμε, πάνω από όλα, τόσο εμείς όσο και οι γύρω μας να δείχνουμε τον απαιτούμενο σεβασμό στον εαυτό μας. Κι αν φυσικά κάτι τέτοιο δεν πραγματοποιείται, τότε μαθαίνουμε να διώχνουμε από τη ζωή μας καθετί και καθέναν που μας πληγώνει ή υποτιμά την προσωπικότητά μας.

Αναγνωρίστε την εξάρτηση από το Facebook

29 Ιουλίου 2014

Είναι δύσκολο να αναγνωρίσει κάποιος τα σημάδια μιας εξάρτησης. Κυρίως, επειδή η συνειδητοποίηση έρχεται, όταν αυτή καταστεί γεγονός τετελεσμένο. Αλλά η επίγνωση της κατάστασης και των συνεπειών της είναι η αφετηρία και η προυπόθεση για αλλαγή.
Η πορεία είναι προδιαγεγραμμένη:
-Ο εγκέφαλος χρειάζεται ολοένα και μεγαλύτερη έκθεση στα ερεθίσματα, που την προκαλούν, για να αντλήσει ικανοποίηση, ενώ αποκτά ανοσία στις μικρές δόσεις τους
-Το εξαρτημένο πρόσωπο αρχίζει να περιστρέφει αντανακλαστικά τη ζωή του, να συντονίζει τις σκέψεις και να οργανώνει τη δράση του με τέτοιο τρόπο, ώστε να έχει διαρκώς πρόσβαση στην πηγή της ευχαρίστησης
-Το άγχος αυξάνεται και τα σημάδια της στέρησης γίνονται εντονότερα, όταν υπάρχουν εμπόδια στην επίτευξη του σκοπού.
-Ο εξαρτημένος μπορεί να υποβάλλει τον εαυτό του σε μεγάλες περιπέτειες, για να σιγουρευτεί ότι όλα θα κυλίσουν ομαλά.
-Παρατηρείται ποιοτική και ποσοτική έκπτωση στις διαπροσωπικές σχέσεις και στις κοινωνικές συνδιαλλαγές, ως απόρροια της αυξανόμενης ενασχόλησης με τα εξαρτησιογόνα ερεθίσματα
- Η ικανοποίηση της παρόρμησης δεν παίρνει αναβολή και προέχει όλων των υπολοίπων αναγκών
Το Facebook, δεν θα μπορούσε να διαφέρει.
Μάλιστα η ενασχόληση με αυτό δημιουργεί αυτό που ονομάστηκε παράλληλη ζωή, αλληλεπίδραση σε πολλά επίπεδα, σε βαθμό πολύ μεγαλύτερο από αυτόν των sms παλιότερα.
Ο εγκέφαλος δεν ήταν προσαρμοσμένος για κάτι τέτοιο.
Μήπως έχετε συλλάβει τον εαυτό σας να αφήνει την εφαρμογή ενεργή στο παρασκήνιο του υπολογιστή ή αυτόματα να πατά τα πλήκτρα του έξυπνου κινητού, ώστε :
-Να ελέγχετε διαρκώς την κατάστασή σας στο Facebook, για να δείτε εάν υπάρχουν απαντήσεις στις αναρτήσεις σας, like στις φωτογραφίες, τα μηνύματα ή τις προσκλήσεις. Πολύ χειρότερα, να αγχώνεστε, όταν αυτά καθυστερούν.
-Να ανεβάζετε κάθε στιγμιότυπο της ζωής σας, ακόμα και το πιο αδιάφορο, περιμένοντας τις αντιδράσεις των γνωστών σας.
-Να σκέφτεστε πολύ τι θα γράψετε και τι αντίκτυπο θα έχει η δημοσίευσή σας
-Επηρεάζεστε από το περιεχόμενο των απαντήσεων, ακόμα κι αν προέρχονται από άτομα άγνωστα σε σας
-Συγκρίνετε τις φωτογραφίες σας με εκείνες των γνωστών σας και αλλάζει η διάθεσή σας ανάλογα με τα αποτελέσματα των παρατηρήσεών σας.
-Παρουσιάζετε εξιδανικευμένες φωτογραφίες σας (photoshop), επιλέγετε να αναρτήσετε κάποιες από παλιότερες εποχές ή τις αποκρύπτετε τελείως, ενδόμυχα φοβούμενοι πως δεν θα σας κρίνουν θετικά
-Διατηρείτε πολλαπλά προφίλ και επιδίδεστε σε κυνήγι φίλων
-Νιώθετε πλήρεις όταν ασχολείστε με το Facebook και αρνείστε κοινωνικές δραστηριότητες, που θα σας εμποδίσουν από την απρόσκοπτη χρήση του.
-Πορώνεστε με τα παιχνίδια στο Facebook και ανταγωνίζεστε με άγνωστα άτομα γι αυτά
-Ποστάρετε κάθε συναισθηματική σας κατάσταση, η οποία μεταβάλλεται ανάλογα με τις αντιδράσεις των γνωστών σας. Και ακόμη χειρότερα: Η συναισθηματική σας κατάσταση δημιουργείται από γεγονότα μέσα στο Fb.
-Δαπανάτε περισσότερη ώρα στο κοινωνικό αυτό δίκτυο από όση υπολογίζατε
-Δεν μπορείτε να μελετήσετε κάτι, που δεν ακολουθεί τις φόρμες και τα περιεχόμενα του Fb
-Η ζωή στο Fb σας έχει κάνει εσωστρεφείς και αυτό έχει παρατηρηθεί από συγγενείς και φίλους. Μερικοί θεωρούν ότι αναπτύξατε ψυχαναγκασμούς ή κατάθλιψη
-Επιλέγετε συστηματικά μέρη, στα οποία παρέχετε πρόσβαση μέσω wi-fi και αποφεύγετε τα υπόλοιπα
-Η εργασιακή ή σχολική επίδοση έχει επιδεινωθεί, εξαιτίας της πολύωρης χρήσης
-Έχετε προβλήματα εστίασης προσοχής, πονοκεφάλους και δυσθυμία
-Επιχειρήσατε να μειώσετε τις ώρες που δαπανάτε στο Facebook ανεπιτυχώς
-Έχετε ενοποιήσει όλες τις online δραστηριότητες στο Facebook- ενημέρωση, διασκέδαση, πληροφορίες για τη δουλειά ή τα μαθήματα
-Αισθάνεστε μοναξιά, παρά τις διαδικτυακές φιλίες σας
-Ξυπνάτε ελέγχοντας τι έχει μεσολαβήσει στο Facebook κατά τη διάρκεια της νύχτας. Το ίδιο κάνετε πριν κοιμηθείτε.
-Ανταγωνίζεστε με τους γνωστούς ή τους συμμαθητές για το ποιος έχει περισσότερους φίλους και likes
-Δεν θυμάστε αν κάποιον τον γνωρίσατε στο fb ή στην πραγματική ζωή. Δεν διακρίνετε αν κάτι το έχετε διαβάσει στο διαδίκτυο ή εκτός αυτού.
-Η ερωτική σας ζωή καθορίζεται από τη δραστηριότητά σας στο Facebook
Η εξάρτηση από το Facebook είναι ψυχοφθόρα και απαιτεί τεράστια θέληση και προσπάθεια, για να αναιρεθεί.
Η προσφυγή σε ειδικό είναι επιβεβλημένη, εφόσον πρόκειται για παιδιά ή ενηλίκους με εξασθενημένες άμυνες.
Σχετικό άρθρο:
Facebook και νεύρωση
Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου
Βένη Παπαδημητρίου, Δημοσιογράφος
‘…Πλήρης απογοήτευση.. Τίποτε δεν είναι όπως φαίνεται.. Ολα είναι ψεύτικα.. Αν όχι όλα, τα περισσότερα.. Μη χαρίζεστε σε κανέναν.. Μην ανοίγεστε σε άτομα που δεν έχετε δει ποτέ σας.. Μην ενθουσιάζεστε από γραπτά, εδώ στο φέις..
Οτι λάμπει δεν είναι χρυσός… Προσοχή..
Σημείωση: Οι στιχομυθίες και οι περιγραφόμενες περιπτώσεις είναι από υπαρκτά πρόσωπα, χρήστες του ƒacebook, που δέχτηκαν να συμμετέχουν στην έρευνα. Τα χαρακτηριστικά της ταυτότητάς τους έχουν παραλλαχθεί και οι συνεντεύξεις έχουν αλλοιωθεί ή εκδραματισθεί για τις ανάγκες του άρθρου.
Κατάθλιψη και εμμονή – Σενάριο Πρώτο
Όταν μπήκα για πρώτη φορά στο φέις, μου φάνηκε απλά ένα λεύκωμα.. όπως τότε που γράφαμε , παιδιά, τις εμπειρίες μας.. τις παιδικές..
Περνώντας ο καιρός, αποκτώντας νέους «φίλους», άτομα δηλαδή, που δεν γνώριζα, απλά έτυχε να τους αρέσουν αυτά που έγραφα, ή να συμμετέχω σε κάποιες ομάδες βιβλίου…
Εκεί που κοροιδευα όσους ασχολούνταν με το φέις, έβλεπα τον εαυτό μου να περνά ώρες ολόκληρες στον υπολογιστή.. παραμερίζοντας άλλες ανάγκες μου..
Επαψα να τηλεφωνώ σε φίλους, να ασχολούμαι με εμένα, με το σπίτι, με το γράψιμο..
Δεν ξέρω αν ήταν η ανάγκη για επικοινωνία μετά το κλείσιμο της εφημερίδας που άλλαξε τον τρόπο ζωής μου.. Δεν ξέρω τι με έφερε τόσο κοντά σε ό, τι ήξερα πως δεν έίναι αληθινό.. Γιατί ήξερα. Δεν ήταν πως δεν γνώριζα, ή δεν καταλάβαινα τι συμβαίνει..
Πίστεψα σε ορισμένα άτομα, γυναίκες κυρίως.. Και φερόμουν φιλικά. Με τον καιρό άνοιξα την καρδιά μου, όχι εντελώς – ευτυχώς- τώρα που το σκέφτομαι…
Καθώς, περνώντας ο καιρός, διαπίστωσα πως πίσω από μια φωτογραφία και τα γλυκά λόγια, κρυβόταν μια άλλη πραγματικότητα…
Ο γραπτός λόγος, είναι εντελώς διαφορετικός, σε ότι αφορά το πώς εισπράττεις το νόημα των λέξεων, του άλλου…
Διαφωνίες, προσωπικές επιθέσεις, μέχρι απειλές δέχτηκα και έφτασα στο σημείο να σκέπτομαι μόνο αυτά που συμβάινουν στο φέις, παρά τα όσα συμβαίνουν στην πραγματική μου ζωή… και να κάνω κρίσεις πανικού, καθώς σκεπτόμουν τις επιθέσεις, την προδοσία από άτομα που πίστεψα …
Από την ψευτιά, την υποκρισία, την βρώμα και τη δυσοδία που αποπνέει το φέις..
Ηξερα , έβλεπα την πραγματικότητα, πόσο με επηρεάζει αρνητικά, και όμως συνέχιζα.. με επιθετικότητα.. Γιατί βγάζει επιθετικότητα σε μας τους νευρωσικούς – δεν ξέρω αν αυτό ισχύει για το σύνολο των ατόμων-.
Το άδικο δεν το αντέχω.. Και λόγω του ότι έχω μάθει να γράφω δημόσια τα πάντα, λόγω του ότι ειμαι άτομο που δεν χαμπαριάζει και δεν φοβάται τίποτε, τα έγραφα όλα στον τοίχο μου.. Ότι απειλούμαι από τον τάδε, ότι μου στέλνει απειλητικά μηνύματα η τάδε..
Αυτά όμως, είχαν ως αποτέλεσμα την ψυχική φθορά μου.
Έβλεπα τον εαυτό μου να καταρρέει.. και φυσικά, άρχισε η αντίστροφη μέτρηση.. αποφάσισα να ξεφύγω, να κάνω στροφή 180 μοιρών..
«Έψαξα» όλους αυτούς που με οδήγησαν σε αυτή την κατάσταση, και έψαξα και βαθειά μέσα μου.. Τους κατηγοριοποίησα, τους έβαλα στον κάδο των σκουπιδιών, και είπα ΤΕΛΟΣ.. Δεν θα συνεχίσω να ασχολούμαι με απορίμματα που μου κάνουν κακό..
Όχι πως εγώ ειμαι η οσία Αγία, αλλά τέτοια υποκρισία, τόση παλιανθρωπιά, πουτανιά και αρρώστια για προβολή του εγώ , και. .και.. και.. δεν περίμενα πως θα συναντήσω εδώ στο φέις..
Αποστασιοποιήθηκα και άρχισα να νοιώθω καλύτερα.. κάθε μέρα και καλύτερα..
Τολμώ να συμβουλέυσω οσους πάσχουν από αγχώδη διαταραχή, νεύρωση, να αποφεύγουν το φέις, όσο μπορούν.. Και να συνομιλούν με άτομα που γωρίζουν στην πραγματική τους ζωή, όχι με αγνώστους.. Είναι επικίνδυνο για όλους τους ευαίσθητους και ταυτόχρονα έξυπνους ανθρώπους, το παιχνίδι που λέγεται φέις.. επικίνδυνο για την υγεία μας..
Μακριά .. όσο γίνεται πιο μακριά.. και όχι εμπιστοσύνη.. Σε κανέναν.. όσο γλυκά λόγια και αν γράφει, όσο και αν δείχνει πως σε εκτιμά..
Οι εμπειρίες μου είναι τόσες πολλές.. τι να πρωτοπω.. υπάλληλος εμφανίζεται ως… ιδιοκτήτρια ναυτιλιακής εταιρείας, -εφοπλίστρια δηλαδή- έκπαιδευτικός, ψάχνει για άντρες, κατηγορεί τον συζυγο και τους άλλους, ενώ στο προφίλ της φαίνεται μια γλυκειά και διανοούμενη γυναίκα… Θεέ μου.. πόση ψευτιά, πόση υποκρισία..
Κλίκες και ομάδες … Επιθέσεις ομαδικές σε άτομα που κάνουν «χαλάστρα» στα σχέδιά τους.. Περιφερόμενοι γκόμενοι που το παίζουν προστάτες σε γυναίκες… συγγραφείς που πληρώνουν να εκδόσουν τα βιβλία τους.. Τόσα πολλά.. Αν είναι δυνατόν…
«Κάνεις σαν να μην ξέρεις τον κόσμο.. Τόσα χρόνια στο πεζοδρόμιο είσαι», λεει ο γιατρός μου κάθε φορά..
Ναι αλλά η ελπίδα για το καλό, παραμένει μέσα σου.. Κι όταν βλέπεις τη βρωμιά και τη δυσοδία.. απογοητεύεσαι ξανά.. και ξανά και ξανά.. και κλείνεσαι περισσότερο στον εαυτό σου…
Μακριά από το φέις, για τους νευρωσικούς το λέω… βλάπτει σοβαρά την υγεία…
Ξέχασα να σου πω.. ότι ο νευρωσικός, έχει μεγάλο άγχος, ότι πρέπει να απαντήσει σε όλα τα μηνύματα αμέσως, να μην παρεξηγηθεί ότι αδιαφορεί, γιατί θέλει να είναι καλά με όλους γύρω του.. μεγάλο άγχος.. και στα σχόλια και σε όλα.. Γενικά, είναι μια αγχώδης κατάσταση, που τον επηρεάζει τρομερά και πρεπει να το συνειδητοποιήσει έγκαιρα.. Αν μπορεί να βάλει όρια, διαφορετικά… δρόμο… Δεν γίνεται να ικανοποιείς τους πάντες.. και όμως εσύ νιώθεις την ανάγκη να τους ικανοποιήσεις όλους, αδιαφορώντας για σένα…
Σενάριο Δεύτερο
6 π.μ και η Μαρία Π.. εξακολουθεί να ζωγραφίζει την αγωνία της στο πληκτρολόγιο..Δυσκολεύεται να κλείσει τον υπολογιστή, μην τυχόν της ξεφύγει κάτι που θα ειπωθεί, κάτι που την αφορά. Πέρασε μια εξοντωτική νύχτα διαπληκτιζόμενη, στην αρχή με φίλους, αργότερα με αγνώστους και μετέπειτα με κάποιους, που θεωρούσε οικείους, για θέματα, που αφορούσαν την αγάπη, τον έρωτα, την κρίση, τη θλίψη, τον πόνο, το άγχος, το sex, τον εαυτό της, το παρελθόν.
Οι προσδοκίες της ματαιώθηκαν και λύση δεν βρέθηκε..Ποτέ δεν είναι εφικτή η προσπέλαση της αλήθειας, τουλάχιστον όχι μέσα από συζητήσεις. Η φιλία βιώνεται, δεν είναι λεκτική αντιπαράθεση. Και η μοναξιά, που αρχικά φάνηκε να υποχωρεί, τώρα γίνεται ανυπόφορη. Σε λίγο πρέπει να φύγει για δουλειά..
Εβδομάδες τώρα μένει κολλημένη στον υπολογιστή, επειδή ο ύπνος φέρνει τους εφιάλτες, επειδή από λύτρωση μετατρέπεται σε Ερινύα. Αλλά οι σχέσεις της στο Facebook, όσο περνά ο καιρός επιδεινώνονται..
Στην αρχή τα πράγματα ήταν απλά. Μάλιστα χλεύαζε όσους είχαν υποκαταστήσει την κοινωνική τους ζωή με αυτό το μηχάνημα του διαβόλου..Διστακτικά δημιούργησε προφίλ και πέρασε καιρός μέχρι να κατακτήσει τη λειτουργία του..Μα οι φίλοι αύξαναν με γεωμετρική πρόοδο..
Μερικούς τους διέγραφε και μετά είχε τύψεις..
Μήπως ανάμεσά τους βρισκόταν εκείνος, που θα έκανε τη διαφορά. Μερικά αναρτημένα τραγούδια, κάποια ανέκδοτα, likes, pokes, παιχνίδια, όνειρα για κάποια σελίδα, που είχε με μεράκι φτιάξει.
Αλλά σταδιακά δεν κατάφερνε πια να αποκρυπτογραφήσει τις προθέσεις και τα λόγια των ανθρώπων. Δεν είχε ενδείξεις, αν εννοούσαν όσα έλεγαν, αν γελούσαν τη στιγμή που διατύπωναν κάτι σοβαρό, αν μιλούσαν ταυτόχρονα σε άλλους, δεν κατανοούσε την ευκολία με την οποία οι άγνωστοι τις μετέφεραν υπονοούμενα και έκριναν τους πάντες, την άνεση με την οποία παρίσταναν τους ειδήμονες.
Ξαφνικά διαπίστωσε πως όσα γίνονταν στο ίντερνετ, κουτσομπολιά, σχόλια, καυγάδες, βωμολοχίες, μεταφέρονταν στην πραγματική ζωή. Το ένιωθε ως άγχος, ως οργή, ως ακύρωση.
Μερικές φορές ονειρευόταν όσα είχαν διαμειφθεί στις συνομιλίες της. Η Μαρία Π είχε στο ενεργητικό της δύο απόπειρες αυτοκτονίας και διάγνωση για κατάθλιψη.
Μίλησε στον ψυχίατρο, ο οποίος της συνέστησε να χαλαρώσει και να απέχει του Facebook.. Όμως ήταν ήδη αργά…καρδιοχτυπούσε κάθε φορά, που πληκτρολογούσε το usermame, τόσο, όσο την πρώτη φορά, που είχε ερωτευθεί.
Σενάριο Τρίτο
Ο Νίκος είναι έξαλλος, γιατί διαπίστωσε ότι η κοπέλα του διατηρούσε ένα επιπλέον προφίλ στο facebook, χωρίς να του μιλήσει ποτέ γι’ αυτό. Στο πρώτο την είχε συμβουλεύσει να αναρτήσει κοινές τους φωτογραφίες, για να κόψει τη φόρα στους επίδοξους..
Εξαλλου, το ήλεγχε τακτικά..ήξερε τους κωδικούς της, τις συνήθειες της..διάβαζε τα posts, ανταπαντούσε στα comments.
Τώρα τα πράγματα σοβάρευαν..Στην κρυφή σελίδα δεν είχε βάλει καμιά εικόνα, αλλά όλα ταίριαζαν..κάποιοι γνωστοί, τα δημογραφικά της, ο τρόπος που έγραφε, τα πράγματα, που τη συγκινούσαν..
Η σκέψη του καρφώθηκε στον τρόπο, με τον οποίο θα διακρίβωνε την αλήθεια..
Ήταν αυτή, γιατί του το έκρυβε, πότε έμπαινε, ποιος είναι ο κωδικός της, με ποιους συνομιλούσε..είχε 156 φίλους, οι περισσότεροι άντρες, η αμφιβολία του μιλούσε τα βράδια.
Ήταν βέβαιος πως οι κολλητές της το ήξεραν και συνωμοτούσαν εν αγνοία του. Και ο ίδιος και οι φίλοι του δεν έχαναν την ευκαιρία να την πέσουν σε όποια συνομιλούσε μαζί τους, σε μεγαλύτερες, σε γνωστές και άγνωστες.
Γιατί στο ίντερνετ, πολλές φορές, το γνώριμο μεταλλάσσεται σε απροσπέλαστο και επισφαλές, ενώ το ξένο σε οικείο και παραμυθητικό.
Στο διαδίκτυο οι περισσότεροι ψάχνουν για μια ευκαιρία για αισθησιασμό, για σεξ, για τη συναισθηματική αρπαχτή, κυκλοφορούν βρυκόλακες του μεσονυχτίου, που τρέφονται από τα ερείπια των αποκαμωμένων προσωπικοτήτων.
Είναι και τα παιδιά, που μπαίνουν για χαβαλέ ή από την κοινωνική πίεση, αυτοί που εγγράφονται για πλάκα, για να ειρωνευθούν, να χλευάσουν, να κατακρίνουν, να ηθικολογήσουν, να προβάλλουν τις σκοτεινές ή τις ιδανικές πλευρές του εαυτού..άλλοι για να μεθέξουν μιας συλλογικής εξομολόγησης, για να καθαρθούν, να ψυχαναλυθούν, ή απλά να αφήσουν το ψηφιακό αποτύπωμα του εαυτού τους.
Υπάρχουν και πολλοί ανώμαλοι, που μέσα από την ανωνυμία ή την ψευδοπροσωπεία παραπλανούν, ελλοχεύουν, καραδοκούν..Και κάποιοι άλλοι διαφημίζονται, αναδεικνύονται σε πρωτεργάτες, σε αρχηγούς ομάδων και κινημάτων, επαναστάτες διαδικτυακοί και τιμητές των υπολοίπων. Και οι σημερινές γυναίκες, ανενδοίαστες, απροκάλυπτες, ποζάρουν ημίγυμνες, χωρίς ενοχές και άλλοθι.
Ήταν και η κοπέλα του μια από αυτές, αναζητούσε την ηδονή, έστω και φαντασιακή στις σκοτεινές ατραπούς και στην φρενίτιδα του ασυμβίβαστου ερωτισμού. Διατηρούσε κρυφή συμβολική ζωή, πράγματα και σκέψεις, που τα μοιραζόταν με άλλους, αλλά όχι με αυτόν..και παρίστανε στον ίδιο την αθώα, την συνετή, τη σύντροφο, που δε δίνει αφορμές..
Η σκέψη γρήγορα εξελίχθηκε σε εμμονή, η υποψία σε καθημερινό διαπληκτισμό με κάθε αιτίαση, απροκάλυπτα σε κάθε περίσταση. Αρνείτο να τη συναντήσει, μόνο και μόνο για να παρακολουθήσει τη σκιά της στο ίντερνετ..ξεχασμένα cookies, ιστορικό πλοήγησης, αναζήτηση στο google, αποχρώσες ενδείξεις, που επιβεβαίωναν τους χειρότερους φόβους του.
Αλλά δεν θα της αποκάλυπτε πως γνωρίζει..Θα δημιουργούσε κι αυτός ένα άλλο προφίλ, μια ελκυστική, ψεύτικη φωτογραφία, που θα φανέρωνε λίγα, αλλά θα ταίριαζε με αυτά, που προσέλκυαν το κορίτσι του..θα της μιλούσε με τον τρόπο, που ήθελε, ρομαντικά, μυστηριακά, συναισθηματικά, θα τη ρωτούσε για τις λεπτομέρειες της ζωής της, για τις σχέσεις της, για τα όνειρα..για τα τραγούδια, που την έκαναν να κλαίει.
Ήξερε πώς να την σαγηνεύσει..πώς να φωτίσει την καθημερινότητά της..Ένας φίλος του τον ρώτησε γιατί δεν το έπραττε στην πραγματική ζωή, γιατί δεν την ξαναφλέρταρε από την αρχή, να της μιλήσει, να εξηγήσει.
Όμως, όχι. Η απιστία στο ίντερνετ, λίγο απείχε από την πραγματική, όλα στο μυαλό συμβαίνουν.
Στο κάτω κάτω δεν τον ενδιέφερε η σχέση του..ήθελε να μην πιαστεί βλάκας, εύπιστος, ήθελε να της δείξει πως δεν είναι αφελής. Η ζήλεια, λένε, πως λήγει μόνο με την επιβεβαίωση της, εξαντλείται, όπως η φωτιά, αφού έχει καταστρέψει τον ψυχισμό και αποτεφρώσει κάθε ικμάδαλογικής, αναζωπυρώνεται με τη λεπτομέρεια και, στη χειρότερή της μορφή, οδηγεί ακόμα και στο έγκλημα.
Ευστράτιος Παπάνης – Ψυχολόγος, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου.



Τρίτη 29 Ιουλίου 2014

Δωμάτιο για άριστα

Το παιδικό δωμάτιο θα πρέπει να είναι οργανωμένο για τη σωστή μελέτη του παιδιού στο σπίτι, παράλληλα όμως διασκεδαστικό και ασφαλές.
SXOLIKH HLIKIA 6_OIKOGENEIAKH ZWH_DWMATIO GIA ARISTA

Διακριτικά, σαν τον Ηρακλή Πουαρό, παρακολουθείτε την επτάχρονη κόρη σας από το άνοιγμα της πόρτας. Είναι στο υπνοδωμάτιό της και υποτίθεται ότι διαβάζει. Κάθεται στο γραφείο της και παίζει με ένα κουτί γεμάτο πολύχρωμα μολύβια. Στη συνέχεια περιεργάζεται το παλιό σας κινητό που της έχετε χαρίσει για να τηλεφωνεί μόνο σε εσάς σε περίπτωση ανάγκης. Όταν το βλέμμα της καρφώνεται στους τοίχους, αρχίζει να σας φωνάζει για να πάτε κοντά της. "Δεν μπορώ να συγκεντρωθώ για να διαβάσω με τόσα χρώματα που υπάρχουν γύρω μου" σας λέει με κουρασμένο ύφος. Κοιτάζετε τους τοίχους του δωματίου. Η μια πλευρά είναι ριγέ σε χρώματα κίτρινο, κόκκινο και πράσινο, στην άλλη ο τοίχος είναι γαλάζιος και στην τρίτη πλευρά του, όπου το περισσότερο μέρος το πιάνει μια μεγάλη ντουλάπα, κόκκινος. Έντονα ζωηρά χρώματα που τα είχε διαλέξει η κόρη σας πριν δυο χρόνια - στα πέντε της (πολύ μικρή για να γνωρίζει από συνδυασμό χρωμάτων). Εποχή που κι εσείς προτιμούσατε το παιδικό δωμάτιο να μοιάζει περισσότερο με λούνα παρκ παρά με χώρο αυτοσυγκέντρωσης και περισυλλογής. "Ποια αλλαγή θέλεις ακριβώς να γίνει"; ρωτάτε την κόρη σας. "Να φύγουν όλα αυτά τα ζωηρά χρώματα που με κουράζουν και μου αποσπούν την προσοχή", γυρίζει και σας λέει.
Ένας μόνιμος και σταθερός χώρος
Αν ήταν στο χέρι του παιδιού σας θα έκανε τα μαθήματά του ξαπλωμένο στον καναπέ του σαλονιού, με ένα πακετάκι τσιπς στο ένα χέρι και ένα κουτάκι αναψυκτικό στο άλλο, ενώ στην τηλεόραση ο εκφωνητής θα αναμετέδιδε το ματς στη διαπασών! Αν ήταν στο χέρι του, είπαμε, που ευτυχώς δεν είναι! Και επειδή οι καλές σχολικές συνήθειες ξεκινάνε από νωρίς και η μελέτη στο σπίτι αποτελεί τη νούμερο ένα συνήθεια κάθε μαθητή, πρέπει να φανείτε σταθεροί και αυστηροί σε ό,τι έχει να κάνει με το καθημερινό διάβασμα του παιδιού σας. Ξεκινάμε λοιπόν από το χώρο που θα αφιερώσετε για τη μελέτη του. Γιατί σίγουρα απαγορεύεται ρητά και κατηγορηματικά να τριγυρίζει το παιδί σε όλο το σπίτι με ένα βιβλίο στο χέρι και να διαβάζει κάθε μέρα και αλλού: τη μια μπροστά από την τηλεόραση ρίχνοντας λοξές ματιές στο αγαπημένο του σίριαλ και την άλλη στο δωμάτιο του μωρού χαζοπαίζοντας μαζί του. Νούμερο ένα κανόνας λοιπόν: Ο μικρός μαθητής πρέπει να έχει τον (αποκλειστικά) δικό του σταθερό και αμετάβλητο χώρο εργασίας και συγκέντρωσης - ένα χώρο εξαιρετικά σημαντικό για τώρα και για όλα τα επόμενα χρόνια της μαθητικής του ζωής. Αν υπάρχει η ευχέρεια, ο χώρος που θα μελετά το παιδί σας μπορεί να είναι ένα γραφείο μέσα στο δικό του δωμάτιο. Εναλλακτικά, μια γωνιά στην κουζίνα ή ένα τραπέζι στο σαλόνι. Ό,τι και να επιλέξετε πρέπει να είναι ήσυχο και άνετο, με καλό φωτισμό για να βοηθά το παιδί να συγκεντρώνεται στα μαθήματά του.
Το κλειδί του σωστού διαβάσματος
Σύμφωνα με εκπαιδευτικούς και ψυχολόγους, το δωμάτιο του παιδιού, από τους πιο σημαντικούς χώρους του σπιτιού, είναι το σημείο-κλειδί του σωστού διαβάσματος. Για να βοηθήσει το παιδί να αποδώσει στη μελέτη του, το δωμάτιό του:
  • Δεν πρέπει να είναι υπερφορτωμένο αλλά ούτε και απογυμνωμένο από πράγματα.
  • Απαγορεύεται να έχει τηλεόραση, ηλεκτρονικά παιχνίδια, playstation και άλλους παρόμοιους πειρασμούς.
  • Πρέπει να είναι ηλιόλουστο, δροσερό και ήσυχο και να έχει μεγάλο παράθυρο ή μπαλκονόπορτα.
  • Καλό είναι να βρίσκεται σε νοτιοανατολική θέση.
  • Πρέπει να διαθέτει αρκετό ελεύθερο χώρο για να κινείται το παιδί με άνεση όπως και έπιπλα από ανθεκτικά υλικά ώστε να αντέχουν στις επιδρομές των φίλων.
Για τη διαμόρφωση μιας ζεστής γωνιάς που θα προσφέρει ξεκούραστη μελέτη, μεγάλο ρόλο παίζει η διακόσμηση του δωματίου, των τοίχων (βάλτε αφίσες σε χαρούμενο ποπ στιλ) ακόμα και του γραφείου. Για ένα τέλειο δωμάτιο αρκεί να παρατηρήσετε το παιδί σας, ώστε να κατανοήσετε τις ανάγκες του - μοναδικές για κάθε παιδί.
Λειτουργικότητα και αισθητική
Το σωστό παιδικό δωμάτιο βοηθάει το παιδί να αποκτήσει σωστές συνήθειες μελέτης και καλής διαχείρισης του χρόνου του. Τρία είναι τα κλειδιά του ιδανικού παιδικού δωματίου.
  • να είναι λειτουργικό
  • να έχει κάτι από την προσωπικότητα του παιδιού
  • η αισθητική του να μην είναι εις βάρος της υγείας και της αυτοσυγκέντρωσης του μικρού μαθητή
Επιπλέον, το γραφείο όπου θα κάθεται το παιδί για να διαβάζει θα πρέπει να είναι στα μέτρα του, επίσης η θέση του να έχει το σωστό ύψος που σημαίνει πως τα ποδαράκια του παιδιού θα πρέπει να φτάνουν στο πάτωμα. Ποτέ μην παροτρύνετε το παιδί να χρησιμοποιεί το κρεβάτι για γραφείο, καλύτερα να το θεωρεί πάντα το ήσυχο απάγκιο που οφείλει να είναι.

Ο περιορισμένος χώρος θέλει φαντασία
Τα μικρά παιδιά χρειάζονται ένα τακτικό περιβάλλον. Θυμηθείτε όμως πως είναι πολύ σημαντικό το παιδί να φροντίζει μόνο του το σιγύρισμα του δωματίου του, εσείς απλά θα του δείξετε τον τρόπο με τον οποίο συμμαζεύεται ένας χώρος. Φροντίστε να μην νιώσει την τακτοποίηση των πραγμάτων γύρω του σαν μια αγγαρεία που πρέπει να ξεφορτωθεί το γρηγορότερο, για αυτό επιτρέψτε του σε τέτοιες στιγμές να ακούει μουσική από το στερεοφωνικό, που σίγουρα πρέπει να υπάρχει στο δωμάτιο και γενικά να βρίσκεται σε μια ατμόσφαιρα που το γεμίζει ενέργεια. Εννοείται πως στο παιδικό δωμάτιο θα πρέπει να υπάρχουν χώροι για αποθήκευση ρούχων, βιβλίων και παιχνιδιών. Σε αυτή την περίπτωση οι ευρύχωρες ντουλάπες, τα μεγάλα καλάθια, τα πολύχρωμα πελώρια κουτιά και τα χαμηλά ράφια, βοηθάνε πολύ. Θυμηθείτε, πως δεν πρέπει όλα τα παιχνίδια να βρίσκονται συνέχεια σε κοινή θέα γιατί το παιδί σας σύντομα θα τα βαρεθεί. Αν το δωμάτιο είναι μικρό, μην τοποθετείτε έπιπλα στο κέντρο του γιατί κόβουν το χώρο και εμποδίζουν το παιδί να κινηθεί. Η τοποθέτηση επίπλων είναι καλύτερα να γίνεται στις άκρες του χώρου σε κυκλική διάταξη ώστε το παιδί να μπορεί να παίζει με την ησυχία του. Θυμηθείτε πως στα μικρά παιδικά δωμάτια η κουκέτα θα συμβάλει στην εξοικονόμηση χώρου, το ίδιο και οι μακρόστενοι πάγκοι με τα συρτάρια - ιδανικοί τρόποι αποθήκευσης.
Μια μικρή γωνιά δημιουργίας
Για να ενθαρρύνετε τη δημιουργικότητα του παιδιού φτιάξτε στο δωμάτιό του μια μικρή γωνίτσα δημιουργίας όπου θα στήσετε ένα καβαλέτο ή ένα τραπεζάκι ζωγραφικής και χειροτεχνίας με μια μικρή ραφιέρα για τα υλικά, π.χ. κραγιόνια, πλαστελίνη, μαρκαδόρους, τέμπερες κ.ά. Σε ένα μικρό σχοινί, σαν κι αυτό για το άπλωμα των ρούχων, το παιδί μπορεί να κρεμά τις ζωγραφιές του με μανταλάκια μέχρι να στεγνώσουν. Πολλά παιδιά λατρεύουν να έχουν ένα μαυροπίνακα στο δωμάτιό τους για να λύνουν τις ασκήσεις τους, να αφήνουν μηνύματα στη μαμά τους ή να ζωγραφίζουν με τις ώρες. Βάψτε λοιπόν ένα κομμάτι τοίχου με μπογιά μαυροπίνακα. Επίσης, αξιοποιήστε τις παιδικές ζωγραφιές σε πολύχρωμες κορνίζες τοίχου ώστε να τα βλέπει όλη η οικογένεια, έτσι εκτιμά πολύ περισσότερο αυτό που έχει κάνει. Στο πάτωμα προτιμήστε τη μοκέτα, γιατί με τα χαλάκια ή τις κουρελούδες το παιδί μπορεί να γλιστρήσει και να χτυπήσει άσχημα.


Της Κατερίνας Παπαγεωργίου, με τη συνεργασία της ψυχολόγου Κικής Φιλιππίδου.